बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

312 बृहत्संहितायाम् [Adh. XLII. Sl. 1-3.
than those mentioned in Slokas 9 and 10). The aspect
of malefics produces contrary results.
Thus ends the 41st Adhyaya on 'Classification of substances.'
अर्घकाण्डाध्यायः ॥४२॥ Fluctuation of Prices.
अतिवृष्ट्युल्कादण्डान् परिवेषग्रहणपरिधिपूर्वांश्च।
दृष्ट्वाऽमावास्यायामुत्पातान् पौर्णमास्यां च ॥१॥
ब्रूयादर्घविशेषान् प्रतिमासं राशिषु क्रमात्सूर्ये।
अन्यतिथावुत्पाता ये ते डमरार्चये राज्ञाम् ॥२॥
Slokas 1-2.—By observing excessive rain, meteor,
rod, halo, eclipse, mock-Sun and such other portents on
the New-Moon and Full-Moon days and also at the Sun's
entrance into a new sign, every month, one should fore-
tell a change in the prices of articles. These phenomena
on other days indicate kings' sufferings through wars.
तथा च काश्यपः
उल्कातिवृष्टिर्ग्रहणे सूर्येन्द्वोः परिवेषणम्।
प्रतिसूर्यादयो येऽन्ये पक्षमासान्तसङ्क्षये ॥
तिथौ निरीक्ष्य चोत्पातान् ब्रूयाल्लोके शुभाशुभम्।
सुभिक्षदुर्भिक्षकृतान् विशेषोऽत्र विचारतः ॥
प्रतिमासं विधानज्ञो नान्यास्मिन् दिवसे वदेत्।
अन्यत्र यो भवन्त्येते ते सर्वे नृपदोषदाः ॥
मेषोपगते सूर्ये ग्रीष्मजधान्यस्य सङ्ग्रहं कृत्वा ।
वनमूलफलस्य वृषे चतुर्थमासे तयोर्लाभः ॥३॥
Sloka 3.—At the time of the Sun's entrance into
Mesha and Vrishabha (observing the above portents), one