बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. XL. Sl. 11-14.] चत्वारिंशोऽध्यायः 307
वृश्चिकसंस्थादर्कात् सप्तमषष्ठोपगौ यदा क्रूरौ ।
भवति तदा निष्पत्तिः सस्यानामर्घपरिहानिः ॥११॥
Sloka 11.—When the two malefics occupy the 6th
and the 7th houses from the Sun in Vrischika, there will
be good growth of crops, but a fall in the price will take
place.
विधिनानेनैव रविवृषप्रवेशे शरत्समुत्थानाम् ।
विज्ञेयः सस्यानां नाशाय शिवाय वा तज्ज्ञैः ॥१२॥
Sloka 12.—According to the rule enunciated above,
scholars should declare the (good growth or destruction)
prosperity or adversity of the autumnal corn when the
Sun enters Taurus.
तथा च बादरायणः
य एव योगोऽभिहितो वृश्चिकस्थे दिवाकरे ।
वृषेऽपि ते शारदानां चिन्तनीया यथार्थतः ॥-इति.
त्रिषु मेषादिषु सूर्यः सौम्ययुतो वीक्षितोऽपि वा विचरन् ।
ग्रैष्मिकधान्यं कुरुते समर्घमभयोपयोगयं च ॥१३॥
Sloka 13.—When the Sun, posited in Mesha,
Vrishabha or Mithuna, is cojoined with or aspected by
benefics (Mercury, Jupiter and Venus), summer corn will
fetch good price, will be free from pests and be entirely
useful.
Note the other reading उभयोपयोगयं -fit for this as well as the
other world.
कार्मुकमृगघटसंस्थः शारदसस्यस्य तद्वदेव रविः ।
सङ्ग्रहकाले ज्ञेयो विपर्ययः क्रूरदृग्योगात् ॥१४॥
Sloka 14.—Similarly, the Sun posited in any one of
the signs Dhanus, Makara and Kumbha and aspected by
or conjoined with the benefics, makes the autumnal crops