सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Brihat Samhita of Varahamihira with Hindi Commentary

आचार्य वराहमिहिर / डॉ. सुरेशचन्द्र शास्त्री द्वारा

DevanagariHindipublished1,105 पृष्ठ

पृष्ठ 312, कुल 1105 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 312

Adh. XXXIV. Sl. 16-18] चतुस्त्रिंशोऽध्यायः 293
तथा च समाससंहितायाम्
बलपपुरोहितनरपतिकृषिकृत्पीडा क्रमेण परिविष्टैः ।
कुजगुरुसितार्कपुत्रैः सौम्येन तु मन्त्रिपरिवृद्धिः ॥
केतोः शस्त्रोद्योगो राहोः परिवेषणेन रोगभयम् ।
युद्धक्षुद्भयनृपनाशं व्याध्यादिभिः क्रमशः ॥
युद्धानि विजानीयात्परिवेषाभ्यन्तरे द्वयोर्ग्रहयोः ।
दिवसकृतः शशिनो वा क्षुद्वृष्टिभयं त्रिषु प्रोक्तम् ॥१६॥
याति चतुर्षु नरेन्द्रः सामात्यपुरोहितो वशं मृत्योः ।
प्रलयमिव विद्धि जगतः पञ्चादिषु मण्डलस्थेषु ॥१७॥
Slokas 16-17.—If there be two planets within the halo
of the Sun or the Moon, one should predict wars ; if there
be three planets, impending famine and drought ; if four,
the king with his preceptors and ministers will die ; and if
five or more, know that something similar to the dissolution
of the universe will be the result.
ताराग्रहस्य कुर्यात् पृथगेव समुत्थितो नरेन्द्रवधम् ।
नक्षत्राणामथवा यदि केतोर्नोदयो भवति ॥१८॥
Slokas 18.—If a non-luminary or an asterism has
got an independent halo around it, there will be the
destruction of a king, provided there is no appearance of
a Ketu at the time.
तथा च काश्यपः
परिवेषाभ्यन्तरगौ द्वौ ग्रहौ यायिनागरौ ।
युद्धं च भवति क्षिप्रं घोररूपं सुदारुणम् ॥
मण्डलान्तरिताः पञ्च जगतः संक्षयावहाः : ।
अथ ताराग्रहस्यैव नक्षत्राणामथापि वा ।
परिवेषो यदा दृश्यस्तदा नरपतेर्वधः ।
यदि केतूदयो न स्यादन्यथा तद्गदत्फलम् ॥