सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Brihat Samhita of Varahamihira with Hindi Commentary

आचार्य वराहमिहिर / डॉ. सुरेशचन्द्र शास्त्री द्वारा

DevanagariHindipublished1,105 पृष्ठ

पृष्ठ 307, कुल 1105 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 307

288 बृहत्संहितायाम् [XXXIII. 29-30. XXXIV-1.
सुरपतिचापप्रतिमा राज्यं नभसि विलीना जलदान् हन्ति ।
पवनविलोमा कुटिलां याता न भवति शस्ता विनिवृत्ता वा ॥२९॥
Sloka 29.—A meteor that resembles the rainbow
ruins the kingdom; one that disappears in the sky it-
self, the clouds; one moving against the wind in a
crooked way or backwards, is not auspicious.
अभिभवति यतः पुरं बलं वा भवति भयं तत एव पार्थिवस्य ।
निपतति च यया दिशा प्रदीप्ता जयति रिपूनचिरात्तया प्रयातः ॥
Sloka 30.—A king has trouble in store from the
direction wherefrom a meteor approaches his town or
army; but if he marches to that direction in which a
meteor falls blazing, he will ere long vanquish his foes.
तथा च काश्यपः
पार्थिवे प्रस्थिते दीप्ता पतत्युल्का महास्वना ।
तां दिशं सिध्यते सिद्धिं विजयं लभते चिरात् ॥
अत्र तात्कालिकलग्नग्रहसंयोगाच्छकुनरुतश्रवणाच्च फलमूह्यम् ।
तथा च समाससंहितायाम्
क्रूरग्रहर्क्षलग्नक्षणतिथिकरणप्रभञ्जनैर्दीप्तैः ।
दीप्ताण्डजमृगविरुतैर्निर्घातक्षितिविमर्दैश्च ॥-इति
Thus ends the 33rd Adhyaya on 'Ulkas or Meteors'.
———
परिवेषलक्षणाध्यायः ॥३४॥ Halos.
संमूर्च्छिता रवीन्द्वोः किरणाः पवनेन मण्डलीभूताः ।
नानावर्णाकृतयस्तन्वभ्रे व्योम्नि परिवेषाः ॥१॥
Sloka 1.—The rays of the Sun and the Moon formed
into a circle by the wind and reflected in the sky with
a few clouds, become halos with various colours and
shapes.