बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

248 बृहत्संहितायाम् [Adh. XXVIII. Sl. 2-3.
above Yogas, there will be very little rain. In predict-
ing rain, Venus should be treated on a par with
the Moon during the rainy season.
The commentator asks the question :—When the Lagna is
a Kendra already, what is the meaning of केन्द्रगः ? Does it mean
a Kendra other than the Lagna ? Yes, it does. The idea of the
author is this : There will be rain, etc., in the dark half when
the Moon is in Lagna Kendra alone and not elsewhere, while in
the other half, even in another Kendra, it is all right.
तथा च समाससंहितायाम्
वर्षाप्रश्ने प्रावृषि जलराशौ कण्टके शशी बलवान् ।
भृगुजो वा शुभदृष्टो बहुजलकृत् स्वल्पदः पापैः ॥
आर्द्रं द्रव्यं स्पृशति यदि वा वारि तत्सञ्ज्ञकं वा
तोयासन्नो भवति यदि वा तोयकार्योन्मुखो वा ।
प्रष्टा वाच्यः सलिलमचिरादस्ति निःसंशयेन
पृच्छाकाले सलिलमिति वा श्रूयते यत्र शब्दः ॥२॥
Sloka 2.—If the querist touches any wet object or
water or any other liquid (pearls, etc.), or stands near
water, or is about to do something connected with water
or liquid, or, at the time, the word 'water' be heard in the
place, then he should be told that there is rain ere long
without any doubt.
तथा च समाससंहितायाम्
आर्द्रद्रव्यं सलिलं जलसञ्ज्ञश्रवणदर्शनान्यथवा ।
उदयशिखरिसंस्थो दुर्निरीक्ष्योऽतिदीप्त्या
द्रुतकनकनिकाशः स्निग्धवैडूर्यकान्तिः ।
तदहनि कुरुतेऽम्भस्तोयकाले विवस्वान्
प्रतपति यदि चोच्चैः खं गतोऽतीव तीक्ष्णम् ॥३॥
Sloka 3.—If, during the rainy season, the Sun at
rising cannot be looked at on account of his dazzling