बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. XXIV. Sl. 33-35.] चतुर्विंशोऽध्यायः 235
प्राजेशानि‍लदिक्स्थिते हिमकरे सस्यस्य मध्यश्रयो
याते स्थाणुदिशं गुणाः सुर्बहवः सस्यार्घवृष्ट्यादयः ॥३३॥
Sloka 33.—When the Moon stands southeast of
Rohini, there will be great calamities ; when south-west,
all the crops will be spoiled, being smitten with land-
plagues ; when northwest, the growth of crops will be
middling ; and when northeast, there will be many
advantages, good growth of crops, higher prices and the
like.
तथा च समाससंहितायाम्
उदगपि च तुहिनकिरणः पूर्वोत्तरतोऽथवा स्थितः प्राच्याम् ।
यदि भवति तदा वसुधा भवति विवृद्धा प्रहृष्टजना ॥
उपसर्गोऽनलदिक्स्थे याम्याशासंस्थिते शकटके च ।
किं कष्टैस्तैरुक्तैः श्रुतमात्रैर्यैः कृशो भवति ॥
क्रिमिशुकशलभादिभयं नैर्ऋत्यां भातिपुष्टिरपरेण ।
वायव्याशासंस्थे मध्यं सस्यं कुमुदनाथे ॥
ताडयेद्यदि च योगतारकामावृणोति वपुषा यदापि वा ।
ताडने भयमुशन्ति दारुणं छादने नृपवधोऽङ्गनाकृतः ॥३४॥
Sloka 34.—If the Moon should cut across the pro-
minent star of the group or hide it with her disc, there
would be terrible peril and the king's murder by a
woman respectively, so say the wise.
Yoga Tara is generally the brightest of the group.
सतारागणमध्ये तु या तारा दीप्तिमत्तरा ।
योगतारेति सा प्रोक्ता नक्षत्राणां पुरातनैः ॥
गोप्रवेशसमयेऽग्रतो वृषो याति कृष्णपशुरेव वा पुरः ।
भूरि वारि शबले तु मध्यमं नो सितेऽम्बुपरिकल्पनापरैः ॥३५॥
Sloka 35.—If, at the time of the cows returning
home, a bull or a black animal (such as a goat) takes