बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

198 बृहत्संहितायाम् [Adh. XIX. Sl. 6-7.
चित्याङ्किता क्रतुवरैष्टिबिघुष्टनादा
संवत्सरे शिशिरगोरभिसम्प्रवृत्ते ॥६॥
Slokas 4-6.—During the year presided over by the
Moon, the sky will be covered with clouds which resemble
moving mountains, which show the dark hue of snakes,
collyrium, bees and buffaloes' horn, and which fill the
whole earth with pure water and the quarters with a deep
sound that creates pangs of separation in the minds of
lovers. The water-sheets are decked with lotuses and
lilies, the trees are blossoming and the bees humming in
the parks ; the cows yield abundant milk, and charming
ladies increasingly delight their handsome lovers with
amorous sports. Kings rule over the earth rich in wheat,
paddy, barley, Kalama rice and plantations of sugarcane,
and in towns and mines marked with sacrificial altars and
resounding with the noise of great and small sacrifices.
उत्कण्ठितेन is another reading for उत्कण्ठकेन.
तथा च यवनेश्वरः ।
सम्पन्नसस्यक्षुपशष्पशालिप्ररूढगुल्मो बहुवर्षधारः ।
रत्नौषधिस्नेहपटुप्रसेकश्चान्द्रो रतिस्त्रीसुखवर्धनोऽब्दः ॥
तथा च समाससंहितायाम् ।
बहुवर्षोऽतिसस्यश्च गवां क्षीरप्रदायकः ।
चन्द्राब्दः कामिनामिष्टश्चित्याङ्कितमहीतलः ॥
वातोद्धतश्चरति वह्निरतिप्रचण्डो
ग्रामान्वनानि नगराणि च सन्दिक्षुः ।
हाहेति दस्युगणपातहता रटन्ति
निःस्वीकृता विपशवो भुवि मर्त्यसंघाः ॥७॥
अभ्युन्नता वियति संहतमूर्तयोऽपि
मुञ्चन्ति न क्वचिदपः प्रचुरं पयोदाः ।