बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. XVI. Sl. 1-5] षोडशोऽध्यायः 173
चन्द्रेण पीडितं यच्च प्रकृतेरन्यथा स्थितम् ॥
तच्चोपहतकं विन्द्यान्नक्षत्रं हन्ति सर्वदा ।
स्ववर्गमन्यथा नित्यं पुष्णाति निरुपद्रवम् ॥
Thus ends the 15th Adhyaya on the—“Nakshatras”
ग्रहभक्तियोगः ॥१६॥ Countries, People, and
Things belonging to the domain of each planet.
प्राङ्नर्मदार्द्धशोणोड्रवङ्गसुह्माः कलिङ्गबाहीकाः ।
शकयवनमगधशबरप्राग्ज्योतिषचीनकाम्बोजाः ॥१॥
मेकलकिरातविटका बहिरन्तःशैलजाः पुलिन्दाश्च ।
द्रविडानां प्रागद्धं दक्षिणकूलं च यमुनायाः ॥२॥
चम्पोदुम्बरकौशाम्बिचेदिविन्ध्याटवकालिङ्गाश्च ।
पुण्ड्रा गोलाङ्गुलश्रीपर्वतवर्द्धमानानि ॥३॥
इक्षुमतीत्यथ तस्करपारतकान्तारगोपबीजानाम् ।
तुषधान्यकटुकतरुकनकदहनविषमसमरशूराणाम् ॥४॥
भेषजभिषक्चतुष्पदकृषिकरनृपहिंस्रयायिचौराणाम् ।
व्यालारण्ययशोयुततीक्ष्णानां भास्करः स्वामी ॥५॥
Slokas 1-5.—The Sun presides over the eastern half
of the Narmada District, the Sone, Orissa, Vanga, Suhma,
Kalinga, Balkh, Scythians, Yavanas, Magadha, Sabaras,
Prakjyotisha, China, Kamboja, Mekala, Kirata, Vitaka,
people in and outside mountains, Pulindas, eastern half of
the Dravidas, the south bank of the Jumna, Champa,
Udumbara, Kausambi, Chedi, Vindhya forest, Pundra,
Golangula, Sriparvata, Burdwan, river Ikshumatee,
robbers, Paratas, wilderness, herdsmen, seeds, husk-grain,
pungent substances, trees, gold, fire, poison, heroes,