बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. XIV. Sl. 5-10] चतुर्दशोऽध्यायः 161
Slokas 2-4—To the central region belong the follow-
ing :—Bhadra, Arimeda, Mandavya, Salwa, Neepa,
Ujjihana, Sankhyata, Marwar, Vatsa, Ghosha, those of
the Yamuna and the Saraswati, Mathsya, Madhyamika,
Mathura, Upajyotisha, Dharmaranya, Surasena, Goura-
griva, Uddehika, Pandu, Guda, Aswattha, Panchala,
Ayodhya, Kanka, Kuru, Kalakoti, Kukura, Pariyatra
mountain, Udumbara, Kapisthala and Hastinapura.
अथ पूर्वस्यामञ्जनवृषभध्वजपद्ममाल्यवद्गिरयः ।
व्याघ्रमुखसुह्मकर्वटचान्द्रपुराः शूर्पकर्णाश्च ॥५॥
खसमगधशिबिरगिरिमिथिलसमतटोड्राश्ववदनदन्तुरकाः ।
प्राग्ज्योतिषलौहित्यक्षीरोदसमुद्रपुरुषादाः ॥६॥
उदयगिरिभद्रगौडकपौण्ड्रोत्कलकाशिमेकलाम्वष्ठाः ।
एकपदताम्रलिप्तककोसलका वर्धमानाश्च ॥७॥
Slokas 5-7—To the east are situated the four moun-
tains, viz. Anjana, Vrishabhadhvaja, Padma and Malya-
van ; then the Vyaghramukhas, Suhma, Karvatas, Chan-
drapura, the Surpakarnas, Khasas, Magadha, Mount Sibira,
Mithila, Samathata, Orissa, the Aswavadanas, the Dan-
turakas, Pragjyotisha, river Lauhitya, the milky ocean,
cannibals, mountain of Sunrise, the Bhadras, Gaudas,
Paundras, Utkala, Kasi, Mekala, the Ambashthas, the one-
footed people, Tamraliptakas, Kosala and Burdwan.
आग्नेयां दिशि कोसलकलिङ्गवङ्गोपवङ्गजठराङ्गाः ।
शौलिकविदर्भंवत्सान्ध्रचेदिकाश्चोर्ध्वकण्ठाश्च ॥८॥
वृषनालिकेरचर्मद्वीपा विन्ध्यान्तवासिनस्त्रिपुरी ।
श्मश्रुधरहेमकुड्यव्यालग्रीवा महाग्रीवाः ॥९॥
किष्किन्धकण्टकस्थलनिषादराष्ट्राणि पुरिकदशार्णाः ।
सह नग्नपर्णशबरैराश्लेषाद्ये त्रिके देशाः ॥१०॥
बृ. सं. 21