सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Brihat Samhita of Varahamihira with Hindi Commentary

आचार्य वराहमिहिर / डॉ. सुरेशचन्द्र शास्त्री द्वारा

DevanagariHindipublished1,105 पृष्ठ

पृष्ठ 174, कुल 1105 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 174

Adh. XIII. Sl. 1-2. ] त्रयोदशोऽध्यायः 155
enumerated by Parasara, as quoted by Utpala. Here part of the
passage:
तथा च पराशरः। हस्तस्थे सवितर्युदेति रोहिणीसंस्थे प्रवसति । अथास्य
त्रिविधश्चारोदयकालो दृष्टः। आश्वयुग्बहुलाष्टमीपञ्चदश्योः कार्तिकाष्टम्यां वा । तत्रा-
श्चयुग्बहुलोदितः सुवृष्टिक्षमान्नसम्पत्करः । " —Dr. Kern.
अपि च। हन्यादुष्ट्रां यदागस्त्यं केतुर्वाप्युपधूपयेत् ।
दुर्भिक्षं जनमारश्च तदा जगति जायते ॥
सुस्निग्धवर्णः श्वेतश्च शातकुम्भसमप्रभः ।
मुनिः क्षेमसुभिक्षाय प्रजानामभयाय च ॥
Thus ends the 12th Adhyaya on the 'Course of Agasthya.'
सप्तर्षिचारः ॥१३॥ The Seven Sages.
सैकावलीव राजति ससितोत्पलमालिनी सहासेव ।
नाथवतीव च दिग्यैः कौवेरी सप्तभिर्मुनिभिः ॥१॥
ध्रुवनायकोपदेशान्नरिन्तीवोत्तरा भ्रमद्भिेश्च ।
यैश्चारमहं तेषां कथयिष्ये वृद्धगर्गमतात् ॥२॥
Slokas 1-2.—I shall describe according to the theory
of Sage Vriddha Garga, the course of the Seven Seers, by
whom the northern region has a lord as it were, through
whom she shines as if adorned with a necklace of pearls,
ike a maiden with a joyful countenance wearing a wreath
of white lotuses; the seers by whose circular movements,
the northern region seems verily dancing at the instruc-
tion of the Pole-Star, the leader.
तथा च भट्टब्रह्मगुप्तः ।
ध्रुवयोर्बद्धं सव्यगममराणां क्षितिजसंस्थमुडुचक्रम् ।
अपसव्यगमसुराणां भ्रमति प्रवह्हानिलक्षिप्तम् ॥
तेषां मुनीनां चारमहं वृद्धगर्गमतात् कथयिष्ये ।
वृद्धगर्गो नाम महामुनिस्तन्मतात्तत्कृताच्छास्त्रात् ॥ इति