बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

98 बृहत्संहितायाम् [Adh. VIII. Sl. 25-28
वृष्टिः समाद्ये प्रमुखे द्वितीये प्रभूततोया कथिता तृतीये ।
पश्चाज्जलं मुञ्चति यच्चतुर्थे खल्पोदकं पञ्चममब्दमुक्तम् ॥२५॥
Sloka 25.—In the first year, the rains will be even,
while in the second, there will be good rain in the initial
portion of the season. In the third year, it will be plenti-
ful, while in the fourth, there will be rain only in the
latter half. In the fifth year, the rain will be scanty.
चत्वारि मुख्यानि युगान्यथैषां विष्ण्विन्द्रजीवानलदैवतानि ।
चत्वारि मध्यानि च मध्यमानि चत्वारि चान्त्यान्यधमानि विन्द्यात्॥
Sloka 26.—Of the 12 Yugas comprising the Jovial
cycle, the four, viz., Vishnu, Indra, Brihaspati and Agni
are the best. The middle four are only medium. The
last four are to be understood as the worst.
तथा च समाससंहितायाम्
चत्वारि युगान्यादौ शुभानि मध्यानि मध्यमफलानि ।
चत्वार्यन्त्यानि न शोभनानि वर्षेर्विशेषोऽत्र ॥
आद्यं धनिष्ठांशमभिप्रपन्नो माघे यदा यात्युदयं सुरेज्यः ।
षष्ट्यब्दपूर्वः प्रभवः स नाम्ना प्रपद्यते भूतहितस्तदाब्दः ॥२७॥
Sloka 27.—When Jupiter enters the first quarter of
Dhanishta synchronous with his emergence from the
conjunction of the Sun in the month of Magha, Prabhava,
the first year of his cycle begins and it will be beneficial
to all beings.
क्वचित्त्ववृष्टिः पवनाग्निकोपः सन्तीतयः श्लेष्मकृताश्च रोगाः ।
संवत्सरेऽस्मिन् प्रभवे प्रवृत्ते न दुःखमाप्नोति जनस्तथापि ॥२८॥
Sloka 28.—In this year, viz., Prabhava, there will
be drought in some parts; there will be outbreak of
storms and fires, the six-fold troubles (vide p. 61. supra),