बार्हस्पत्य सूत्र / अर्थशास्त्र (महर्षि बृहस्पति - प्राचीन दण्डनीति, राजधर्म एवं कूटनीति सटीक)

BL 1215
P65 B73
1921
MAIN
॥ ओ३म् ॥
विश्वानि देव सवितर्दुरितानि परासुव । यद् भद्रं तन्न आसुव ॥
INTRODUCTORY REMARKS.

1. ANTIQUITY OF ARYAN POLITY.
   The Arthashâstras have been in existence in
   Aryâvarta as a separate literature from very early times.
   The superiority of Dharmashâstras over Arthshâstras
   is referred to in the Smriti ascribed to Yâjnavalkya in
   the following shloka :—
   स्मृत्योर्विरोधे न्यायस्तु बलवान्व्यवहारतः ।
   अर्थशास्त्रात्तु बलवद्धर्मशास्त्रमिति स्थितिः ॥ २।२१ ॥
   The same is said in the Bhavishya Purâna as
   quoted in the Aparârka :—
   स्मृत्यर्थेन विरोधे तु अर्थशास्त्रस्य बाधनम् ॥
   Nârada Smriti also remarks in the same way :—
   धर्मशास्त्रार्थशास्त्राभ्यामविरोधेन यत्नतः ।
   संपश्यमानो निपुणं व्यवहारगतिं नयेत् ॥
   यत्र विप्रतिपत्तिः स्याद्धर्मशास्त्रार्थशास्त्रयोः ।
   अर्थशास्त्रोक्तमुत्सृज्य धर्मशास्त्रोक्तमाचरेत् ॥ १।३७।३८॥
   In his well-known Arthashâstra, Kautilya (not later
   than 3rd century B. C.) says that a literature bearing
   this title was extant in his days, and that he compiled
   his treatise after seeing the works of his predecessors.
   His words are :—
   पृथिव्या लाभे पालने च यावन्त्यर्थशास्त्राणि पूर्वाचार्यैः
   प्रस्थापितानि प्रायशस्तानि संहृत्यैकमिदमर्थशास्त्रं कृतम् ।
   (Second edition, p. 1).
   683101