बार्हस्पत्य सूत्र / अर्थशास्त्र (महर्षि बृहस्पति - प्राचीन दण्डनीति, राजधर्म एवं कूटनीति सटीक)

( 3 )
नीतिर्बृहस्पतिप्रोक्ता तथैवोशनसीपरा ।
उभयोरविरुद्धात्र निरूप्या नीतिरुत्तमा ॥ p, 2.
Ashvaghosha in his Buddha Carita (about first
century A. D.) has remarked about Brihaspati :—
यद्राजशास्त्रं भृगुराङ्गिरा वा न चक्रतुर्वंशकरावृषी तौ ।
तयोः सुतौ तौ च ससर्जतुस्तात् क.लेन शुक्रश्च बृहस्पतिश्च॥१।४६॥
The well-known Kâmasûtras of Vâtsyâyana not
only refer to Brihaspati as the compiler of an Artha-
shâstra but state that he lived about the beginning of
creation. The whole account runs thus :—
प्रजापतिर्हि प्रजाः सृष्ट्वा तासां स्थितिनिबन्धनं त्रिवर्गस्य
साधनमध्यायानां शतसहस्रेणाग्रे प्रोवाच ॥५॥
तस्यैकदेशिकं मनुः स्वायंभुवो धर्माधिकारिकं पृथक्चकार ॥६॥
बृहस्पतिरर्थाधिकारिकम् ॥ ७ ॥
Bhâsa also refers to a Bárhaspatya Arthashástra
in his Pratimâ Nâtaka :—
रावणः —“...काश्यपगोत्रोऽस्मि साङ्गोपाङ्गं वेदमधीये,मानवीयं
धर्मशास्त्रं, माहेश्वरं योगशास्त्रं,बार्हस्पत्यमर्थशास्त्रं, मेधातिथेर्न्याय-
शास्त्रं, प्राचेतसं श्राद्धकल्पं च ।” प्रतिमा नाटक p, 79.
The Mahâbhârata has the following to say on this
point :—
नीतिं बृहस्पतिप्रोक्तं भ्रातृन्मेऽग्राहयत्पुरा । वन० ३२।६१॥
So we know that the Bârhspatya Shâstra claims a great
antiquity in the history of Aryan literature.
III. THE ORIGINAL WORK OF BRIHASPATI.
The question now arises, as to whether the origi-
nal work of Brihaspati was composed in verse or sûtras