भुशुण्डि रामायण (काकभुशुण्डि एवं गरुड़ संवाद - पूर्वखण्ड सविस्तार व्याख्या)

दशमोऽध्यायः
गण्डक्युवाच
अहं ब्रह्मतनोजार्ता गण्डकी नाम या नदी ।
ममास्याः संगमो नित्य प्रभुपादनिषेवणे ॥ १ ॥
पुरा श्रीपुष्पदन्तस्य गन्धर्वेन्द्रस्य कन्यका।
ईशं परिचरन्त्यास्मिस्तत्रैवाहं चिरं स्थिता ॥ २ ॥
रामतारकमन्त्रस्य पठ्यमानस्य शम्भुना।
श्रुत्वा पारायणं राजन् बभूवाहं समुत्सुका ॥ ३ ॥
सर्वथा वर्तमानापि बाल्ये वयसि मुग्धवत् ।
स्वबुद्ध्याह धृतवती रामेऽनन्यात्मिकां मतिम् ॥ ४ ॥
तया मत्या दृढप्रज्ञा ज्ञातसारा शिवाननात् ।
राममेकं प्रभुं बुद्ध्वा सेवां तस्य व्यधासिषम् ॥ ५ ॥
प्रतिसंचरसम्प्राप्तौ तत्संस्कारैकसंस्कृता ।
अत्रेर्ब्रह्मसुताज्जज्ञे तुंडिला नाम कन्यका ॥ ६ ॥
जन्मप्रभृति रामस्य प्रियलीलाविनोदवित् ।
तदर्थं तपसा ज्ञानात् कर्मणा च समाधिना ॥ ७ ॥
नित्यं हिमवतः पृष्ठे चरन्ती व्रतमुत्तमम् ।
अन्वभूवं घनश्यामं कदाचित्कोमलं परम् ॥ ८ ॥
श्रीरामं कौस्तुभमणिभासितोरस्कमीश्वरम् ।
व्यचलत् कामभावेन मनो मे तदनन्तरम् ॥ ९ ॥
ततः सोऽन्तर्हितो भूत्वा सकृद्दर्शननिष्ठुरः ।
आकाशवाण्या मां प्राह न मामेवमवाप्स्यसि ॥ १० ॥
विषयासक्तचित्तानां मायया विकृतात्मनाम् ।
न वै गम्योऽहमेवापि सदसत्परमः प्रभुः ॥ ११ ॥
किंतु मे परमा काचित्प्रेयसी सहजाभिधा ।
आराधनीया सततमेवं सिद्धिर्भविष्यति ॥ १२ ॥
तच्छ्रुत्वा दिव्यवागर्थं तथैवाकरवं पुनः ।
ततश्चिरेण सा देवी प्रसन्ना सह्जेश्वरी ॥ १३ ॥
वरेण छन्दयामास मन्मनोरथसिद्धिदा ।
सारस्वते नाम्नि कल्पे रमिष्यामि प्रमुद्घने ॥ १४ ॥