भुशुण्डि रामायण (काकभुशुण्डि एवं गरुड़ संवाद - पूर्वखण्ड सविस्तार व्याख्या)

– २० –
घोषवत्युवाच
अहं तपनशैलस्य सुता घोषवती नदी।
सहजायाः सखी तेन ममापि त्वं पिता भव ॥ ८ ॥
वनघोषोवाच
अहमुत्तरशैलस्य तनया वनघोषिणी।
एतस्यास्तु पिता तद्वन् ममापि त्वं पिता भव ॥ ९ ॥
स्वयं लक्ष्मीरूवाच
अहं सीतांशभूतास्मि सदा संनिधिवर्तिनी।
आवयोर्विदितः स्वामी श्रीरामो रघुकुलप्रियः ॥ १० ॥
तदाज्ञया भूतलेऽस्मिन्नवतीर्णे निवेदय।
यथा त्वं जनकश्चास्या ममापि च तथा भव ॥ ११ ॥
कौशिक्युवाच
अहं कुशिकराजस्य तनया कौशिकीति सा।
अवतीर्णानया साकं ममापि त्व पिता भव ॥ १२ ॥
जनक उवाच
कदा वः संगमो जातो राघवप्रियमानया।
क च वः प्रेमसंवृद्धं भवतीनां पणो यतः ॥ १३ ॥
एकत्रैव निवासोऽभूद्विश्लेषो न कदाचन।
किं कृतं सुकृतं चापि येन श्रीसख्यमीदृशम् ॥ १४ ॥
श्रीर्नाम ब्रह्मणो धर्मः परस्यानन्दविग्रहः।
ब्रह्मानन्दस्वरूपेयं क प्राप्या प्राकृतैर्जनैः ॥ १५ ॥
यथा रामस्तथैवेयमित्याह धरणी च माम्।
इत्युक्ता जनकेनैताः सरितो नव शीतलाः ॥
ऊचुर्जनकराजाय कथानकमनुत्तमम् ॥ १६ ॥
त्रियुगोवाच
पितॄणां मानसी कन्या मेनाया अग्रजास्म्यहम्।
मेना हिमाद्रिं चकमे जाताहं च तपस्विनी ॥ १७ ॥
वर्षवातातपक्लेशसहा मुनिषु मानिनी।
कायक्लेशं प्रकुर्वाणा चचार परमं तपः ॥ १८ ॥
मदुग्रतपसा राजन् सर्वे देवाश्चकम्पिरे।
त्रैलोक्यं तापितमभूत्ततो ब्रह्मा समागतः ॥ १९ ॥