भुशुण्डि रामायण (काकभुशुण्डि एवं गरुड़ संवाद - पूर्वखण्ड सविस्तार व्याख्या)
भुशुण्डि रामायण (काकभुशुण्डि एवं गरुड़ संवाद - पूर्वखण्ड सविस्तार व्याख्या)
Bhusundi Ramayana: Purva Khanda with Commentary
महर्षि भुशुण्डि (सम्पादक: डॉ. भगवतीप्रसाद सिंह) द्वारा
DevanagariHindipublished423 पृष्ठ
पृष्ठ 143, कुल 423 में से
संदर्भ में पढ़ेंपृष्ठ 143
- १२९ -
सुखं दुःखं तथा मोह इच्छाद्वेषादयोऽपि च ।
चतुष्ट्यान्तः करणमिति लिङ्गप्रविस्तरः ॥ ४३ ॥
भासकस्तस्य सर्वस्य स्वयमात्मा चिदात्मकः ।
मान दम्भं मदं हिसामक्षान्ति कुटिलात्मताम् ॥ ४४ ॥
अशौचमत्तां संगो लौल्यमिन्द्रियवश्यता ।
संसक्तिरिन्द्रियार्थेषु मनोऽहंकार एव च ॥ ४५ ॥
संसारदुःखाज्ञान च दोषाणां चात्मनोऽबुधिः ।
अलब्धिपरितापश्च पुत्रदारधनस्पृहा ॥ ४६ ॥
वैषम्यं चापि चित्तस्थ स्वकीय परकीययोः ।
तथेष्टानिष्टविषये रागद्वेषमतिः क्रमात् ॥ ४७ ॥
मम चाननुसंधानं गाढदुःखेऽपि विस्मृतिः ।
विषयासेविनां संगोविरक्तिर्मज्जनेषु च ॥ ४८ ॥
बाह्यार्थमात्रनिष्ठत्वं लौकिकार्थविमर्शनम् ।
एतदज्ञानमुदितं सकार्यं भवते मया ॥ ४९ ॥
येनास्य जायते भ्रंशः स्वात्मानन्दमहायदात् ।
तद्विरोधि भवेज्ज्ञानं स्वात्मसंसिद्धिकारणम् ॥ ५० ॥
अनादिरस्य सम्बन्धः प्रकृत्या गुणरूपया ।
गुणाश्चैव विकाराश्च तदुत्थाः सर्व एव हि ॥ ५१ ॥
सर्वत्र प्रकृतिः कर्त्री भोक्ता पुरुष उच्यते ।
साक्षी सर्वस्य लोकस्य स्वात्मचैतन्यदीपकः ॥ ५२ ॥
स एकोऽपिद्विधा जातो जीवान्तर्यामिभेदतः ।
एवं यो वेद देहेऽस्मिन् वर्तमानं महेश्वरम् ॥ ५३ ॥
मायामोहसमुद्भूता न तस्य भवेद्वेदना ।
केचित्तु ध्यानयोगेन ज्ञानयोगेन चापरे ॥ ५४ ॥
अन्ये च कर्मयोगेन पश्यन्त्यात्मानमात्मनि ।
विनश्वराणि भूतानि विषमाणि परस्परम् ॥ ५५ ॥
समं स्थिरं च सर्वत्र तत्तत्त्वमविनश्वरम् ।
शब्दात्संजायते ज्ञानं ब्रह्मात्मैक्यैकगोचरम् ॥ ५६ ॥
तत्परोक्षं स्वानुभवादपरोक्षदशां नयेत् ।
गुणानुबन्धनः पश्येत् सर्वानिव गुणान् पृथक् ॥ ५७ ॥
प्रकृत्यैव च संजातान् सोऽकर्ता सर्ववस्तुषु ।
पृथग्भूतान्यनेकानि यद्यैकत्वं प्रयान्ति हि ॥ ५८ ॥
१७