भोजनकुतूहल: प्रथम भाग (रघुनाथ नवहस्त - आहार-रसायन, पाकशाला-व्यवस्था व विरुद्धाहार)

३२ भोजनकुतूहले
˙मण्डको बृंहणो वृष्यो बल्यो रुचिकरो भृशम् ।
˙पाकेऽपि मधुरो ग्राही लघुर्दोषत्रयापहः ॥
माण्डे ।
कुर्यात्समितयातीव तन्वीं पर्पटिकां ततः ।
स्वेदयेत्तप्तके तां तु पोळिकां जगदुर्बुधाः ॥
तंसकं, तवा इति भाषया ।
तां खादेल्लप्सिकायुक्तां तस्या मण्डकवद् गुणाः ।
पोळी ।
लप्सिका च —
समितां सर्पिषा भृष्टां शर्करां पयसि क्षिपेत् ।
तस्मिन् घनीकृते न्यस्येल्लवङ्गमरिचादिकम् ॥
सिद्धैषा लप्सिका ख्याता गुणानस्या वदाम्यहम् ।
लप्सिका बृंहणी वृष्या बल्या पित्तानिलापहा ॥
स्निग्धा श्लेष्मकरी गुर्वी रोचनी तर्पणी परा ॥
इति ।
लापसी ।

1. P1. P2. T2. Bh add after this:—
   प्रकारान्तरमाह —
   आष्ट्रं नूतनमानीया२रुष्करैर्गोशकृद्युतैः ।
   कुट्टितैर्लेपयेत्सम्यगातपे तत्त शोषयेत् ॥
   तापयित्वाथ तद्वह्नौ तैलेन सह साक्षया ।
   विलिम्पेद् आष्ट्रमेवं स्यात् तत्कार्यक्षममीदृशम् ॥
   प्रक्षाल्य तण्डुलान् सम्यक् चूर्णीकुर्यादुलूखले ।
   शोधयेदथ वस्त्रेण शुद्धेन च दृढेन च ॥
   जलेन योजिते तस्मिन् द्रवीभूते नवं दृढम् ।
   वस्त्रं निमज्जयेत्तेन ताडयेत्तप्तखर्परम् ॥
   किञ्चित्कालेन लग्नं तत् पिष्टं मण्डकतां व्रजेत् ॥
   अनेन प्रकारेण सर्वधान्यानां मण्डका भवन्ति । गुणाः प्रकृतिवद् ज्ञेयाः ।
   २. F1. P2. मानीया क्षरैपैः ।