भोजनकुतूहल: प्रथम भाग (रघुनाथ नवहस्त - आहार-रसायन, पाकशाला-व्यवस्था व विरुद्धाहार)

लघु वातहरं तत्तु रोचनं पाचनं परम् ।
शूलाजीर्णविबन्धाध्मेन्नाशनं वस्तिशोधनम् ॥
काञ्जी ।
न भवेत्काञ्जिकं यत्र तत्र ज्ञालिः प्रदीयते ।
सा च -
आममाम्रफलं पिष्टं राजिकालवणान्वितम् ।
भृष्टं हिङ्गुयुतं पूतं घोलितं ज्ञालिरुच्यते ॥
ज्ञालिर्हरति जिह्वायाः कुण्ठत्वं कण्ठशोधिनी ।
मन्दं मन्दं निपीता सा रोचिनी वह्निबोधिनी ॥
झाली ।
तुषोदकं यवैरामैः सतुषैश्शकलीकृतैः ।
उदकैस्संहितैरम्लैस्सम्पन्नं स्यात्तुषोदकम् ॥
तुषाम्बु दीपनं हृद्यं पाण्डुकृमिगदापहम् ।
तीक्ष्णोष्णं पाचनं पित्तरक्तकृद्धस्तिशूलनुत् ॥
तुषोदकम् ।
सौवीरं तु यवैरामैः पक्वैर्वा निस्तुषैः कृतम् ।
गोधूमैरपि सौवीरमाचार्याः केचिदूचिरे ॥
सौवीरं तु ग्रहण्यार्शःकफघ्नं भेदि दीपनम् ।
उदावर्ताङ्गमर्दास्थिशूलानाहेषु शस्यते ॥
सौवीरम् ।
आरनालं तु गोधूमैरामैस्स्यान्निस्तुषीकृतैः ।
पक्वैर्वा संहितैस्तत्तु सौवीरसदृशं गुणैः ॥
आरनाळम् ।
. P1. P2. च्छर्दि.
. T1. gives a varient reading also :- बन्धानां नाशनम् ।
. P1. P2. सालि.