सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
भोजनकुतूहल: प्रथम भाग (रघुनाथ नवहस्त - आहार-रसायन, पाकशाला-व्यवस्था व विरुद्धाहार)

भोजनकुतूहल: प्रथम भाग (रघुनाथ नवहस्त - आहार-रसायन, पाकशाला-व्यवस्था व विरुद्धाहार)

Bhojanakutuhala of Raghunatha Navahasta

रघुनाथ नवहस्त (सम्पादक: सूरनाड कुंजन पिल्लै) द्वारा

DevanagariSanskritpublished358 पृष्ठ

पृष्ठ 132, कुल 358 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 132

प्रथमपरिच्छेदः । १२७
तल्लक्षणं च

  • जवादि नीरसं स्निग्धमीषत्पिङ्गं सुगन्धिदम् ।
    आतपे बहुलामोदं राज्ञां योग्यं च नान्यथा ॥
    इति ॥
    इति सम्भाराः ॥
    अथ हृतयः ।
    शिग्रुमूलस्य चूर्णेन मर्दितं पानसं फलम् ।
    हृतं स्यात्कादलं पक्वं फलमौदुम्बरत्वचा ॥
    वंशत्वचा वापि भवेदपि शालितुषेण वा ।
    तालमूलस्य चूर्णेन तत्फलं भवति हृतम् ॥
    इति हृतयः ॥
    अथ घृतप्रकरणम् ।
    शोणस्य नारिकेलस्य बालस्यान्तर्गतं जलम् ।
    सकल्कं भोदितं मेघनादमूलरजोन्वितम् ॥
    समेन सर्पिषा युक्तं यदि पक्वं घृतं भवेत् ।
    चूर्णं बकुलबीजस्य क्षिप्त्वा तैले पयस्समे ।
    पके तैलावशेषे तु तद्घृतं भवति ध्रुवम् ॥
    लशुनं षोडशांशं तु पुन्नागफलसंयुतम् ।
    शर्करां च पचेद्यस्तु तैलप्रस्थं घृतं भवेत् ॥
    मुद्गाभिधस्य खण्डेन सार्थांशेन युतं घृतम् ।
    साष्टरम्भाफलं सर्पिः प्रस्थं प्रस्थद्वयं भवेत् ।
    शृते तु माहिषे क्षीरे चतुर्थांशावशेषिते ।
    तुल्याज्ये कर्णिकारस्य पुष्पैः पक्वं घृतं भवेत् ।
    तुल्यान्यतैलं बकुलबीजं पक्वं घृतं भवेत् ॥
    इति कृत्रिमघृतानि ॥
    १ T 2. शालितुषेण.
    २ P₁ तज्जलं P₂ तडलं ।
    1081