आत्मतत्त्वविवेक / बौद्धधिक्कार (उदयनाचार्य - महामहोपाध्याय पं. केदारनाथ त्रिपाठी सविस्तार हिन्दी व्याख्या सहित)
Atmatattvaviveka of Udayanacharya
आचार्य उदयन (व्याख्याकार: पं. केदारनाथ त्रिपाठी) द्वारा
परिशिष्टम् ४७७
आ० त० वि० पृ० १८६
चित्रैकव्यवहारोऽपि भेदापोहपरो मतः ।
एकानेकवियुक्तो हि प्रकाशः केवलोऽत्र सन् ॥
ज्ञा० मि० नि० अद्वैतविन्दुप्रकरणम् पृ० ३६३
आ० त० वि० पृ० १९१—चित्राकारमिति चेत्
र० की० नि० चित्राद्वैतप्रकाशवादः पृ० १३६
आ० त० वि० पृ० १९२—१९३
यदि स्वरूपमाकाराः
मिथस्तथापि
अलीकमन्यत्वेऽपीदम्
ज्ञा० मि० नि० अद्वैतविन्दुप्रकरणम्
आ० त० वि० पृ० १९५—स्वस्य वेदनमिति न्याय व्यापारनिबन्धनः ˙
उत्पादमात्रेऽतिशयान्तरे वा ।
ज्ञा० मि० नि० अद्वैतविन्दुप्रकरणम् पृ० ३५९
आ० त० वि० पृ० १९६—न तत् कस्यचित् , किन्तु वेदनमात्रम्
इयमेवात्मसंवित्तिरस्य याऽजडता
ज्ञा० मि० नि० ( साकारसिद्धिशास्त्रम् ) पृ० ४७१
आ० त० वि० पृ० १९९—बहिरन्तरुभयथाऽपि ॰॰॰
प्रकाशमानं नीलादि जड वा अजड वा ˙
ज्ञा० मि० नि० पृ० ३५०
आ० त० वि० पृ० २०३—अस्तु तर्हि तृतीया ॰॰
वेद्यवेदकयो रूप नियत यदि लक्षितम् ।
तदुपादानपर्यन्ते. सामग्रीशक्तिरुच्यताम् ॥
ज्ञा० मि० नि० अद्वैतविन्दुप्रकरणम् पृ० ३५२
आ० त० वि० पृ० २०७–२०८—न तु स्वमपि विचारासहमित्यहेयमेव ॰॰ ˙
हेयहीनस्य का मुक्तिः,
केन वाप्युपदिश्यते । ( बौद्धकारिका )
आ० त० वि० पृ० २०९—एवं ज्ञातु निर्वक्तुं वा न शक्यते—
बुद्ध्या विविच्यमानानां स्वभावो नावधार्यते । ( बौद्धकारिका )
४७८ आत्मतत्त्वविवेके
आ० त० वि० पृ० २१५—प्रकाशस्य सतः
ज्ञायते ऽनेनेति ज्ञान जानातीति वेति विकल्पजातस्य निरासः कृतः ।
ज्ञा० मि० नि० अद्वैतविन्दुप्रकरणम् पृ० ३४६
आ० त० वि पृ० २१५—सामग्रीशक्तिरेवोत्तरम्
सामग्रीशक्तिरुत्तरमिति ।
ज्ञा० मि० नि० अद्वैतविन्दुप्रकरणम् पृ० ३५२
आ० त० वि० पृ० २१९—वासनावशाद् विशेषा स्फुरन्ति*
तस्मात् वासना
ज्ञा० मि० नि० अपोहप्रकरणम् पृ० २२०
आ० त० वि०० पृ० २२०—न ग्राह्यभेदभवधूय
नाकारभेदमवधूय
ज्ञा० मि० नि० साकारसिद्धिशास्त्रम् पृ० ३८६
आ० त० वि० पृ० २३४—नैद् स्थूलम् ( अवयविनिषेध )
अणव एव हि विशिष्टोत्पन्ना द्रव्यद्वय वा संयोगशून्यं तत्तद्बुद्धि-
साधनम् इति किमवयव्यादिना । तस्मादवयवी संयोगाद्यश्च
सवृत्तिसन्त इति ।
ज्ञा० मि० नि० क्षणभङ्गाध्यायः पृ० ७
आ० त० वि० पृ० २६२—न हि तदेक रूपम्
ज्ञा० मि० नि० साकारसिद्धिशास्त्रम् पृ० ४५५
आ० त० वि० पृ० २६५—अस्तु तर्हि परमाणुविवृत्ते सर्वविलोप
न परीक्षाक्षमञ्चाणु कुत कस्य कदा भिदा ।
ज्ञा० मि० नि० साकारसङ्ग्रहसूत्रम् पृ० ५७१
आ० त० वि० पृ० २७०—षट्केन युगपद्योगात्
षट्केन युगपद्योगात् ,
परमाणोः षडंशता ।
दिग्देशभेदतश्छाया—
वृतिभ्या चापि चांशता ॥
( बौद्धकारिका )
परिशिष्टम् ४७९
आ० त० वि० पृ० ३२६—नाप्यसम एव सहोपलम्भनियमः ...
सहोपलम्भनियमात्
ज्ञा० मि० नि० पृ० ५६९
आ० त० वि० पृ० ३३७—अशाब्दत्वात्
शाब्दादिविकल्पा व्यावृत्तिमात्रविषयतया अवस्तुका भवन्तीति
बौद्धमतम् ।
आ० त० वि० पृ० ३४६
अभ्रान्तिसमतैकावसायः प्रकृतिविक्रिये ।
ततो हेतुबलस्योपादानोपादेयलक्षणम् ॥ (बौद्धकारिका)
आ० त० वि० पृ० ३९१
दृश्यश्चेद् व्यतिरेकसिद्धिम न सा
कार्यत्वस्य विपक्षवृत्तिहतये
ज्ञा० मि० नि० पृ० २८५
आ० त० वि० पृ० ३९७—शरीरस्य च नोपाधित्वम्
कर्तुरपि करादिव्यापारमात्रेण...
ज्ञा० मि० नि० पृ० २५८
आ० त० वि० पृ० ४२०—एकत्वे प्रमाणाभावः
एकत्वे सिद्धे साध्यमशेषमाकृष्यते, न च तन्निश्चये किञ्चन्
निबन्धनमस्ति ।
ज्ञा० मि० नि० पृ० २६९
पन्ना उलटिये