अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)
Ashvavaidyaka of Jayadatta Suri with Commentary
जयदत्त सूरि (सम्पादक: उमेशचन्द्र गुप्त कविरत्न) द्वारा
( 27 )
Sanskrit. Vernacular. Scientific Names.
प्रियक See Priyangu.
Priyaka
प्रियङ्गु Priyangu, B. H. Aglaia roxburghiana.
Priyangu
प्रसारणी Gandhabhádáli, B. Pæderia fœtida.
Prasáraṇí Gándhálí, H.
प्रपौण्डरीक Puṇḍariá, B. H. Root stock of Nymphæa
Prápauṇḍaríka lotus.
प्लव See Kutannata.
Plava
प्लक्ष Pákur, B. Ficus infectoria waved fig-
Plaksha Pakbar, H. tree.
फल्गु See Kákodumbariká.
Phalgu
फाणित Pháṇita or sugarcane juice
Pháṇita boiled down to one-
fourth.
फेनिल Ríthá, B. H. Sapindus trifoliatus.
Phenila Syn, Sapindus emarginatus.
फलिनी See Priyangu.
Phaliní
फणिज्झ Rám Tulsi, B. A sort of basil with small
Phaṇijjha leaves.
बाला Bálá, B. Sugan- Pavonia odorata, Linn.
Bálá dhá bálá, H.
बदर Kul, B. Fruit of the jujube.
Badara
बहुवार Bahuari, B. Lasora cordia myxa. Cor-
Bahuvára dia latifolia.
( 28 )
Sanskrit. Vernacular. Scientific Names.
बला Beṛelá, B. Khari- Sida cordifolia.
Balá ți Bariár, H.
बालक Bálá, B. Sugan- Pavonia odorata.
Bálaka dhá bálá, H.
ब्राह्मणी See Hareṇu.
Bráhmaṇí
बदरीपत्र
Badarípatra Kulpátú, B. Leaves of Badara.
भरद्वाजी See Kárpásí.
Bharadvájí
भण्टाकी See Várṭákí.
Bhaṇṭákí
भद्र See S'ree chandana.
Bhadra
भद्रपर्णिका See Gámbhárí.
Bhadraparṇiká
भल्लातक Bhiláwár, H. Semecarpus anacardium,
Bhalláṭaka Bhelá, B. Linn.
भार्गी Bámanháti, B. Clerodendron siphonanthus.
Bhárgí Bhárangí, H.
भूतकेशी । Bhúṭakesí, B. H. Corydalis govaniana.
Bhūṭakeśí
भूतीका See Jamániká.
Bhūtíká
भूमिजम्बूका See Kiráṭatikṭa.
Bhūmijambúká
( 29 )
Sanskrit. Vernacular. Scientific Names.
भृङ्गराज Bhímráj, B. Wedelia calendulacea.
Bhringarája Bhánrá, H. Syn, Verbesina calendula-
cea.
मदन Mayaná, B. Randia dumetorum.
Madana Mayin, H. Syn, Posoqueria dumeto-
rum.
मल्लपू See Kákodumbariká.
Malapú
महाजाली See Koshátakí.
Mahájálí
मधु Madhu, B. Honey.
Madhu Sahad, H.
महापत्रा See Balá.
Mahápatrá
महाद्रुम See Snuhí.
Mahádruma
महासहा See Máshaparní.
Mahásahá
महानिम्ब Ghoránim, B. Melia Azendarach.
Mahánimba Bakáin, H. Syn, Melia sempervirens.
महाकाली (ला) Mákál, B. Trichosanthes palmata.
Mahákálí (la) Indráyan, H.
महौषध See Nágara.
Mahawshadha
मञ्जिष्ठा Manjishtá, B. Rubia cordifolia, Linn.
Manjishthá Manjit, H. Syn, R. Manjista, Roxb.
मकुष्ठक Mat, H. Phaseolus aconitifolius.
Makushthaka Banmug, B.
Mat, H.
( 30 )
Sanskrit. Vernacular. Scientific Names.
मङ्गलिका See Madhuriká.
Mangaliká
मधुक Yashtimadhu, B. Glycyrrhiza glabra, Linn.
Madhuka Mulhaṭṭi, H.
मधुरिका Mawrí, B. Foeniculum valgare.
Madhuriká Souf, H. Fennel seeds.
मधुपर्णी See Vaikankaṭa.
Madhuparṇí
मधुयष्टिका See Madhuka.
Madhuyashṭiká
मधुकर्कटिका Míthá nebu, B. H. Citrus acida.
Madhukarkatiká
मरिच Golmarich, B. Piper nigrum. Black
Maricha Kálimarich, H. pepper.
मसूर Musuri, B. Vicia lens. Syn, Cicer
Masūra Masur, H. lens.
मसूरविदला See Trivriṭ.
Masūravidalá
मयूरक See Apámárga.
Mayūraka
महर्षभी See Aṭmaguptá.
Maharshabhí
मागधी See Pippalí.
Mágadhí
मार्कव See Bhringarája.
Márkava
मार्जन See Lodhra.
Marjana
( 31 )
Sanskrit. Vernacular. Seientific Names.
मार्जार See Lodhra.
Márjára
मातुलुङ्ग Chholaugá lebu, Citrus medica, Linn.
Mátulunga
मालूर See Vilva.
Málúra
माष Máshkaḍai, B. Phaseolus Roxburghii.
Másha Urid, H.
माषपर्णी Másháṇí, B. Teramnus labialis.
Máshaparní Máshoṇi, H. Syn, Glycine debilis, Roxb.
मांसी Jatámámsí, B. Nardostachys jatamansi,
Máusí Báluchar, H. D. C.
Syn, Valeriana jatamansi,
Jones.
मिषि See Madhuriká.
Mishi
मकूला See Dantí.
Makúlá
मुस्त Muthá, B. Cyperus rotundus.
Musta Mothá, H.
मुद्ग Mug, B. Phaseolus mungo.
Mudga Mung, H.
मुद्गपर्णी Mugání, B. H. Phaseolus trilobus.
Mudgaparní
मुञ्ज Munj, B. H. Saccharum munja.
Munja
मुष्कक See Ghantápárul.
Mushkaka
( 32 )
Sanskrit. Vernacular. Scientific Names.
मूला See Saṭávarí.
Múlá
मूषकपर्णिका Indurkánipáná, B. Salvinia cucullata, Roxb.
Múshakaparniká
मूर्व्वा Murgá, B. Sanseviera zeylanica.
Mūrvá Murvá, H. Syn S. Roxburghiana.
मूलक Mūlá, B. Raphanus sativus. Garden
Mūlaka Mūli, H. radish.
मृणाल See U'síra.
Mrinála
मृद्वीका See Drákshá.
Mridvíká
मेघ See Muṣṭaka.
Megha
यव Jab, B. Hordium hexastichum.
Yava Jow, H.
यवक See Kulaṭṭha.
Yavaka
यवस Ghás, B. H. Meadow of pasture grass.
Yavasa
यवास See Durálabhá.
Yavása
यवानिका Joyán, B. Ligusticum ajwaen.
Yavániká Ajowan, H.
यज्ञाङ्ग See Udumbara.
Yajnánga
यष्टिका See Madhuka
Yashtiká
( 33 )
Sanskrit. Vernacular. Scientific Names.
यष्ट्याह्व See Madhuka.
Yashtyáhva
यष्टीमधु See Madhuka.
Yashtímadhu
युग्मपत्र See Kovidára.
Yaugmapatra
योगाह्व See Aguru.
Yogáhva
रजनी Halud, B. Cucuma longa.
Rajaní Haldi, H.
रविनामा See Arka.
Ravinámá
रसा See Madhuriká.
Rasá
रसाञ्जन Rasánjan, B. Berberis Asiatica.
Rasánjana Rasotker, H.
रसोन Rasun, B. Allium sativum. Garlic.
Rasona Laśun, H.
रक्ता Bichháti, B. See Kaṭhilliká.
Raktá
रक्तोष्टा See Vimbí.
Rakṭawshṭhá
रक्तचन्दन Rakṭachandan, B. Pterocarpus santalinus.
Rakṭachandana Lalchandan, H. Red sandal-wood.
रक्तचित्रक Lalchiṭá, B. H. Plumbago rosea.
Rakṭachitraka
रक्तफला See Vimbí.
Rakṭaphalá
5
( 34 )
Sanskrit. Vernacular. Scientific Names.
रक्तशालि Dádkháni, B. Red variety of rice. Oriza
Rakṭaśáli sativa.
रम्भा See Kadalí.
Rambhá
राक्षसी See Chaṇḍá.
Rákshasí
रात्रि See Haridrá.
Ráṭri
राजार्ह See Aguru.
Rájárha
राठ See Madana.
Ráṭa
राजादन Kshírkhejur, B. Mimusops Indica.
Rájádana Kshírí, H. Syn Mimusops hexandra.
रामठ See Hingu.
Rámatha
रास्ना Rásná, B. H. Vanda Roxburghii.
Rásná Syn Cymbidium tessaloides.
Roxb.
रूप See Madhuka.
Rúpa
रेणुक Reṇuka, B. Piper aurantiacum.
Reṇuka
रोहितक Tikṭaráj or Amoora Rohituka.
Rohiṭaka Roḍhá, B. Syn Andersonia Rohituka.
Harinhará, H.
रोहिष See Rakṭa chiṭraka.
Rohisha
( 35 )
Sanskrit. Vernacular. Scientific Names.
लघुलता See Ananṭa.
Laghulaṭá
लवङ्ग Langa, B. Caryophyllus aromaticus.
Lavanga Lang, H. Cloves.
लशुन Raśun, B. Allium sativum.
Laśuna Lasun, H.
लाक्षा Lákh, H. Coccus lacca.
Lákshá Gálá, B.
लाङ्गलि Bishlangali, B. Gloriosa superba.
Lángali Karihári, H.
लामज्जक See Uśíra.
Lámajjaka
लिम्पाक Páṭilebu, B. Citrus acida, Roxb.
Limpáka
लोध्र Lodh, B. H. Symplocas racemosa.
Lodhra
लोहितचन्दन See Rakṭa chandana.
Lohiṭachandana
लोहाह्व See Aguru.
Loháhva
वंश Bans, B. H. Bambusa arundinacea.
Vamśa
वंशरोचना Bansalochana, B. The manna of the Bambu.
Vamśarochaná
वक्त्र See Ṭagara.
Vakṭra
वचा Vach, B. H. Acorus calamus.
Vachá
( 36 )
Sanskrit. Vernacular. Scientific Names.
वज्री See Snuhí.
Vajrí
वञ्जुल Beṭ, B. H. Common cane. Calamus
Vanjula rotong.
वट Bat, B. Ticus Bengalensis.
Vaṭa Bar, H.
वत्सक See Kuṭaja.
Vaṭsaka
वत्साद्नी See Guḍūchí.
Vaṭsádaní
वनमालिका See Asphoṭá.
Vanamáliká
वन्दाकी Pargáchhá, B. A parasite plant, Epiden-
Vandákí or Mándrá, drum tessellatum, &c.
वयस्था See Sūkshmailá.
Vayasthá or Haritaki.
वरुण Baruṇ, B. H. Cratæva religiosa.
Varuṇa, Syn Capparis trifoliata.
वर्षाभू See Punarnavá.
Varshábhū
बला Berelá, B. Sida cordifolia.
Valá Bariar, H.
वसुक Bakphul, B. Sesbana grandiflora.
Vasuka
वसुहट्टक See Vasuka.
Vasuhattaka
वहिरिष्ट See Rhívera.
Vahirishta
( 37 )
Sanskrit. Vernacular. Scientific Names.
वह्नि See Chiṭraka.
Vahni
वहुपत्री See S'aṭávarí.
Vahupaṭrí
वहुपात् See Vata.
Vahupáṭ
वहुवार See S'elu.
Vahuvára
वाकुची See Somarájí.
Vákuchí
वाजिगन्धा A'svagandhá Withania somnifera.
Vájigandhá A'sgand, H. Syn, Physalis flexuosa.
वाणां See Kurunṭaka.
Vána
वात्यालक See Valá.
Vátyálaka
वातपोष See Palása.
Vátaposha
वातला See Samangá.
Vátalá
वातारि See Eranḍa.
Vátári
वाधपुष्पी See Priyangu.
Vádhapushpí
वाराही Suár álu, B. An esculent root, a yam,
Váráhí Báráhikund, H. Dioscorea.
वारिज See Hijjala.
Várija
( 38 )
Sanskrit. Vernacular. Scientific Names.
वार्त्ताक(की) See Vrihatí.
Várttáka (kí)
वालक See Rhívera.
Válaka
वालुक See Elaváluka.
Váluka
वासक Bákas, B. Justicia adhatoda.
Vásaka Búsá, H. Syn, Adhatoda vasica.
वासा See the preceding.
Vásá
विकषा See Manjishthá.
Vikashá
विचत्रक See Sunishanna.
Vichhatraka
विडङ्ग Bidanga, B. Emblelia ribes.
Vidanga Báberang, H. Seeds of Emblelia ribes.
विभीत (क) Bahedá, B. Torminalia bellorica.
Vibhíta (ka)
विम्बी Telákuchá, B. Coccinia Indica.
Vimbí Syn, Momordica momodel-
pha.
विल्व Bel, B. H. Aegle marmelos.
Vilva
विश्वभेषज See Nágara.
Vishvabheshaja
विष Bish, B. Aconitum ferox.
Visha
विष्वक्सेना See Priyangu.
Vishvaksená
का See Punarnavá.
Wait, in Row 5: वृश्चिका
Vriśchiká
Row 6:
वृश्चिकाली Bichbátí, B. Tragia involucrata.
Vriśchikálí
Row 7:
वृष See Vásaka.
Vrisha
Row 8:
वृहती Biruṭi, B. or Solanum Indicum.
Vrihaṭí Byákuḍ, Barhan-
tá, H.
Row 9:
वेणु See Vaṁśa.
Venu
Row 10:
वेतस Bet, B. H. Vanjula.
Vetasa
Row 11:
वेलन See Hingu.
Velana
Row 12:
वैकङ्कत Bainchí, B. Flacourtia sapida.
Vaikankaṭa
Row 13:
वैजयन्तिका See Ṭarkárí.
Vaijayanṭiká
Row 14:
वैदेही See Pipp
( 40 )
Sanskrit. Vernacular. Scientific Names.
बोधि See Aśvaṭtha.
Vodhi
व्याघ्रदल See Eraṇḍa.
Vyághradala
व्याघ्री See Kaṇṭakárí.
Vyághrí
व्याधिघ्न See Áragbadha.
Vyádhighna
व्योष See Ṭrikatu.
Vyosha
(ब) ब्रह्मदण्डी See Bhárgí.
(B.) Vrahmadandí
(ब) ब्रह्मपुष्प See Phaṇijhaka.
(B.) Vrahmapushpa
(ब) ब्राह्मी Brahmí śák, B. A plant Siphonanthus
(B.) Vrahmí Indica.
शङ्खिनी Sankhiní, B. Canscora decussata.
Śankhiní Sankhahulí, H. Syn, Pladera dicussata.
शटी Satí, B. Curcuma zedoria.
Śatí Karchur, H. Syn, Curcuma Zerumbet.
शण Śaṇ, B. H. Crotalaria juncea, Linn.
Śaṇa
शतपुष्पा Sulphiá, B. Peucedanum Sowa. Dill
Śatapushpá Sow, H. seeds.
शतवीर्य्या See Dūrvá.
Śatavíryá
शतावरी Satamūlí, B. Asparagus racemosus.
Śatāvarí Satávar, H.
( 41 )
Sanskrit. Vernacular. Scientific Names.
शर Sar, B. Saccharum Sara. Pen reed
Sara Rámsar, H. grass.
शल्लक Salái, B. H. Boswellia serrata.
Sallaka
शारदी See Aparájitá.
Sáradí
शाल Sál, B. Shorea robusta.
Sála Sákhu, H.
शालनिर्य्यास Dhuná, B.
Sálaniryása
शालपर्णी Sálpání, B. Desmodium gangeticum.
Sálaparní Sarivan, H. Syn. Hedysarum gangeticum.
शाक Segun, B. H, Tectona grandis, Teak tree.
Sáka
शालूक Sáluk, B. Roots of different species
Sálúka of Nymphaea.
शिंशपा Sísu, B. H. Dalbergia Sissoo.
Siṁsapá
शिग्रु See Sobhánjana.
Sigru
शिलाभेद See Páshánabheda.
Silábheda
शिवा See Harítakí.
Sivá
शीत See Selu.
Síta
श्रीचन्दन Sár chandan, B. Santalum album. White
Sríchandana Safed chandan, H. sandal-wood.
6
( 42 )
Sanskrit. Vernacular. Scientific Names.
श्रीपर्णी See Gámbhárí.
Sríparṇí
श्रीपुष्प See Prapawṇdaríka.
Srípushpa
श्रीवेष्टक See Sallaka.
Sríveshtaka
शुकशिम्बा See Átmaguptá.
Sukaśimbá
शृङ्गवेर See Nágara.
Sringavera
शृङ्गी See Karkataśringí.
Sringí
शृङ्गाट Páṇiphal, B. Trapa bispinosa.
Sringáta Singhárá, H.
शेलु Cháltá, B. Cordia Myxa.
Selu Lasora, H.
श्रेयसी See Rásná.
Sreyasí
श्लेष्मान्तक See Selu.
Sleshmántaka
श्वेता See Punarṇavá.
Svetá
श्वेतभण्डा See Aparájitá.
Svetabhaṇḍá
श्वेतमरिच Sajnábíj, B. The seed of the Hyperan-
Svetamaricha thira moringa.
शैखरिक See Apámárga.
Saikharika
( 43 )
Sanskrit. Vernacular. Scientific Names.
शोथघ्नी See Punarnavá.
Sothaghní
शोभाञ्जन Sajna, B. Moringa Pterygosperma.
Sobhánjana Sohinjana, H. Syn, Hyperanthira moringa.
श्योणाक Soná, B. Calosanthes Indica.
Syonáka Arlu, H. Syn, Bignonia Indica.
षड्ग्रन्था See Vachá.
Shargranthá
शकुलादनी See Katuká.
Sakuládaní
समङ्गा Barákráṇṭa, B. A sort of fern Lycopodium
Samangá imbricatum.
सरल Saralkáshṭha, B. Pinus longifolia.
Sarala Chir Saral, H.
सरला See Trivṛit.
Saralá
सल्लकी Sál, B. The Gum olibanum tree.
Sallakí Boswellia Thurifera.
समाह्वा See Gojihvá.
Samáhvā
सहचारी See Kuruṇṭaka.
Sahachárí
सहस्रवीर्य्या See Dūrvá.
Sahasravíryá
सप्तला See Charmakáriká.
Saptalá
सप्तपत्र Chháṭin, B. Alstonia Scholaris.
Saptapatra Chhátián, H. Syn, Echites scholaris.
सप्तपर्ण See the preceding.
Saptaparna
( 44 )
Sanskrit. Vernacular. Scientific Names.
सर्ज Dhuná, B. H. See Sálaniryása.
Sarja
सर्जरस Ditto. Ditto.
Sarjarasa
सर्पगन्धा See Nákulí.
Sarpagandhá
सर्पदंष्ट्रा See Vriśchikálí.
Sarpadanshtrá
सर्व्वतोभद्रा See Gámbhárí.
Sarvatobhadrá
सर्व्वानुभूति See Trivriṭ.
Sarvánubhúti
सर्षप Sarishá, B. A common name for mus-
Sarshapa Sarson, H. tered seeds.
सारिवा Syámálatá, B. Ichnocarpus frutescens.
Sárivá Syn, Echites frutescens.
स्वाडुकण्टक See Vaikankaṭa.
Svádúkaṇtaka
सावर See Loddra.
Sávara
शिम्बी See Vrihaṭí.
Simbí
सिन्धुवार See Nirguṇḍí.
Sindhuvára
सिद्धार्थ Ráisarishá, B. Cruciferae. Sinapis.
Siddhártha Rájiká, H,
स्निग्धा See Vaikankaṭa.
Snigdhá
( 45 )
Sanskrit. Vernacular. Scientific Names.
स्थिरा See Sálaparṇí.
Sthirá
सुगन्धा Elaváluka, B. See Elaváluka.
Sugandhá
सुरसा See Ṭulasí.
Surasá
सुवहा See Godhávaṭí.
Suvahá
सुषवी Kalá-uchhe, B. See Káravellika.
Sushaví
सुनिषण्ण Susni, B. Marsilea quadrifolia.
Sunishaṇṇa Chanpattí, H.
स्नुहा, स्नुही Mansásíj, B. Enphorbia neriifolia.
Snuhá, Snuhí Thohor, H.
सुरदारु See Dáru.
Suradáru
सूर्य्य-नामक See Arka.
Sūryanámaka
सूर्य्यवल्ली See Arkapushpí.
Sūryavallí
सूक्ष्मपत्रा See Valá.
Sūkshmapaṭrá
सूक्ष्मैला Guzrati Elanchi, Elitaria Cardamomum also
Sūkshmailá H. Amomum subulatum.
Chhota Elách, B.
स्थूलैला Motá Elánchi, H. Amomum subulatum.
Sthūlailá Bara Elách, B.
सृक्का Ananṭamūl, B. Sse Ananṭá.
Srikká
( 46 )
Sanskrit. Vernacular. Scientific Names.
स्पृशा Kaṇṭikárí, See Kaṇṭikárí.
Spriśá
सेव्य See Uśíra.
Sevya
सोमराजी Somráji, B. Vernonia anthelmintica.
Somarájí Bákūchí, H. Syn, serratula anthelmin-
tica.
हयगन्धा Aśvagandhá B. Withania somnifera.
Hayagandhá Asgandh, H. Syn, Physalis flexuosa.
हरितकि Harttuki, B. Terminalia chebula, Che-
Haritaki Har, H. bulic myrobalan.
हरेणु Reṇuk, B. See Reṇuka.
Hareṇu
हरिद्रा Halud, B. Curcuma longa.
Haridrá Haldí, H.
हाटक Dhuṭurá, B. See Dhaṭṭūra.
Hátaka
हिज्जल Hijal, B. H. Barringtonia acutangula.
Hijjala Syn, Eugenia acutangula.
हिंस्त्रा See Gridhranakhi.
Hínsrá
हिङ्गु Hing, B. H. Ferula assafoetida.
Hingu
हेम See Nágakeśara.
Hema
हैमवती See Vachá and Jyotishmatí.
Haimavatí
ह्रीवेर Gandhaválá, B H. Pavonia odorata.
Hrívera