आश्वलायन गृह्यसूत्र (अनाविला टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

त्रयोदशः खण्डः] अनाविलोपेसम् । ६३

अयुजानि स्त्रीणाम् ॥ ८ ॥

अयुग्मान्यक्षराणि पार्वती भवानीत्यादीनि । एवं ता-
वत् संव्यवहारार्थस्य नाम्नः करणमुक्तम् ॥ ८ ॥

अथाभिवादनीयस्य नाम्नः करणमाह—

अभिवादनीयं च समीक्षेत तन्मातापितरौ वि-
द्यातामोपनयनात् ॥ ९ ॥

अयमुपनीतो येनाभिवादयते तदभिवादनीयं नाम ।
करणे कृत्यप्रत्ययः । तदप्यस्मिन् काले समीक्षेत । पूर्वत्र दद्यु-
रिति बहुवचनम् उत्तरत्र मातापितरौ विद्यातामिति द्विवच-
नम् इह त्वेकवचनम् । तत्र न ज्ञायते कः समीक्षेतेति ।
नामकरणे यः प्रधानभूतः कर्ता स समीक्षेत । स च
पिता । तदभावे तत्स्थानीयः । समीक्षणं च सम्यङ् निरूप्य
करणम् । अतस्तदानीमेवाभिवादनीयमपि नाम पिता सम्यङ्
निरूप्य कुर्यादिति, यथा परेण न ज्ञायते । ततस्तन्नाम-
मात्रेऽपि ब्रूयाद् इदमस्याभिवादनीयं नामास्मिन्नवधत्स्वेति ।
तन्मातापितरौ विद्यातामोपनयनात् तदभिवादनीयं नाम
मातापितरावेव विद्यातां जानीयातां नान्ये । कियन्तं कालम्
ओपनयनात् आ उपनयनात् । उपनयने कृते तेनाभिवा-
दयस्वेति कुमारायाचक्षीयाताम् ॥ ९ ॥

प्रवासादेत्य पुत्रस्य शिरः परिगृह्य जपति अङ्गाद-
ङ्गात् संभवसि हृदयादधिजायसे आत्मा वै पुत्रनामासि