आपस्तम्ब धर्मसूत्र (महर्षि आपस्तम्ब - हरदत्त टीका एवं हिन्दी अनुवाद)

[Page Header: ११८ | आपस्तम्बधर्मसूत्रे | [ (१.७.) क. २१. ]

सखीशब्दस्य छान्दसो ह्रस्वः। गुर्वीसखी मात्रादीनां सखी। गुरुसखी
पित्रादिनां सखी तां गत्वा। किम् २ पततीत्युत्तरत्र श्रुतमपेक्ष्यते। अन्याश्च
परतल्पान् गत्वा पतति। तल्पशब्देन शयनवाचिना दारा लक्ष्यन्ते ॥ ९ ॥
नाऽगुरुतल्पे पततीत्येके ॥ १० ॥
गुरुदारव्यतिरेकेण परतल्पगमने पातित्यं नास्तीत्येके मन्यन्ते ।
यद्यपि सामान्येन पतनीयानीत्युक्तम् , प्रायश्चित्ते तु गुरुलघुभावो
द्रष्टव्यः ॥ १० ॥
अधर्माणां तु सततमाचारः ॥ ११ ॥
तुश्चार्थे । उक्तव्यतिरिक्तानामप्यधर्माणां सततमाचारः पतनहेतु ॥११॥
अथाऽशुचिकराणि ॥ १२ ॥
अशुचिं पुरुष कुर्वन्तीत्यशुचिकराणि, तानि वक्ष्यन्ते ॥ १२ ॥
शूद्रगमनमार्यस्त्रीणाम् ॥ १३ ॥
त्रैवर्णिकस्त्रीणां शूद्रगमनमशुचिकरम् ॥ १३ ॥
प्रतिषिद्धानां मांसभक्षणम् ॥ १४ ॥
येषां मांसं प्रतिषिद्धं तेषां मांसस्य भक्षणमशुचिकरम् ॥ १४ ॥
तत्रोदाहरणम्—
शुनो मनुष्यस्य च कुक्कुटसूकराणां ग्राम्याणां
क्रव्यादासाम् ॥ १५ ॥
ग्राम्याणा'मिति वचनादारण्यानामप्रतिषेधः। अदनमदः, भावेऽ-
सुन्प्रत्ययः। क्रव्यविषयमदनं येषां ते क्रव्यादासः केवलं मांसवृत्तयो
गृध्रादयः ॥ १५ ॥
मनुष्याणां मूत्रपुरीषप्राशनम् ॥ १६ ॥
मूत्रपुरीषग्रहणं तादृशस्य रेतसोऽप्युपलक्षणम् ॥ १६ ॥
शूद्रोच्छिष्टमपपात्रगमनं चाऽऽर्याणाम् ॥ १७ ॥
शूद्रोच्छिष्टं भुक्तमार्याणां त्रैवर्णिकानामशुचिकरम्। अपपात्राः प्रतिलो-
मस्त्रियः तासां च गमनम् ॥ १७ ॥
एतान्यपि पतनीयानीत्येके ॥ १८ ॥
यान्येतान्यशुचिकरत्वेनाऽनुक्रान्तानि एतान्यपि पतनीयान्येवेत्येके मन्यन्ते।