आपस्तम्ब धर्मसूत्र (महर्षि आपस्तम्ब - हरदत्त टीका एवं हिन्दी अनुवाद)

१०८ आपस्तम्बधर्मसूत्रे [(प.६.)क.१९
यद्यप्येते अभोज्यान्ना इत्युक्ते परिशिष्टा भोज्यान्ना इति गम्यते । तथा-
प्यनेकमतोपन्यासार्थं प्रश्नपूर्वक आरम्भः ॥ २ ॥
य ईप्सेदिति कण्वः ॥ ३ ॥
य एव प्रार्थयते स एवाऽऽश्यान्न इति कण्व ऋषिर्मन्यते (१)प्रति-
षिद्धवर्जम् ॥ ३ ॥
पुण्य इति कौत्सः ॥ ४२ ॥
सर्ववर्णानां स्वधर्मे वर्तमानाना' (१८.१३.) मित्युकत्वात् भोज्यान्ना-
स्सर्वे पुण्या एव । इह पुनः पुण्यग्रहणमतिशयार्थम् । तपोहोमजप्यैः
स्वधर्मेण च युक्त पुण्य । स स्वयमप्रार्थ्यमानोऽपि भोज्यान्न इति कौ-
त्सस्य पक्षः ॥ ४ ॥
यः कश्चिद्दद्यादिति वार्ष्यायणिः ॥ ५ ॥
यः कश्चित्पुण्योऽपुण्यो वा सततं दानशील. । स भोज्यान्न इति वार्ष्या-
यणिराह ।
तथा च मनुः—
(२)श्रद्धापूतं वदान्यस्य हतमश्रद्धयेतरत् ।' इति ॥ ५ ॥
अत्रोपपत्तिः—
यदि हि रजः स्थावरं पुरुषे भोक्तव्यमथ चेच्चलं दानेन
निर्दोषो भवति ॥ ६ ॥
रजः पापम् । तद्यदि पुरुषे कर्तरि स्थावरं स्थिरं नोपभोगमन्तरेण
क्षीयते तदा ततः प्रतिग्रहेऽपि भोक्तरि संक्रमाभावात् भोक्तव्यम् ।
अथ चेच्चलमुपभोगमन्तरेणाऽपि क्षीयते तदा सततदानशीले न मुहूर्त-
मपि पापमवतिष्ठत इति कुतो भोक्तुर्दोष इति ॥ ६ ॥
शुद्धा भिक्षा भोक्तव्यैककुणिकौ काण्वकुत्सौ तथा
पुष्करसादिः ॥ ७ ॥
धार्मिकेणोद्यता आहृता भिक्षा शुद्धा । सा भोज्येत्येकादीनां पञ्चानां
पक्षः । पुष्करसादिः(३) पौष्करसादिः । आदिवृद्ध्यभावश्छान्दसः ॥ ७ ॥
१. प्रतिषिद्धवर्जम् , इति नास्ति क. पुस्तके ।
२. म. स्मृ ४ २२८ ३. 'आचार्यः' इत्यधिक क. पुस्तके,