आपस्तम्ब धर्मसूत्र (महर्षि आपस्तम्ब - हरदत्त टीका एवं हिन्दी अनुवाद)

अभक्ष्याणि ] उज्ज्वलोपेते प्रथमः प्रश्नः । ९९
भाख्यया म्लेच्छानां प्रसिद्धम् । एते चाऽभक्ष्याः ॥ २६ ॥
अभक्ष्याणां प्रतिपदपाठो न शक्यते इति समासेनाह—
यच्चाऽन्यत् परिचक्षते ॥ २७ ॥
यच्चान्यदेवंयुक्तं शिष्टाः परिचक्षते वर्जयन्ति तदप्यभक्ष्यम् ।
तत्राह मनुः—
(१)लशुनं गृञ्जनं चैव पलाण्डु कवकानि च ॥
अभक्ष्याणि द्विजातीनाममेध्यप्रभवानि च ॥' इति ॥ २७ ॥
क्याक्वभोज्यमिति हि ब्राह्मणम् ॥२८॥
क्याकु छत्राकं तदभोज्यमभक्ष्यम् । ब्राह्मणग्रहणमुक्तार्थम् ॥ २८ ॥
एकखुरोष्ट्रगवयग्रामसूकरशरभगवाम् ॥ २९ ॥
एकखुरा अश्वादयः । गवयो गोसदृशः पशुः । शरभोऽष्टपाद आरण्यो -
मृगः । अन्ये प्रसिद्धाः । एतेषां मांसमभक्ष्यम् ॥ २९ ॥
धेन्वनडुहोर्भक्ष्यम् ॥ ३० ॥
धेन्वनडुहोर्मांसं भक्ष्यम् । गोप्रतिषेधस्य प्रतिप्रसवः ॥ ३० ॥
मेध्यमानडुहमिति वाजसनेयकम् ॥ ३१ ॥
(२)अनडुहो मांसं न केवल भक्ष्यम्, किं तर्हि ? मेध्यमपीति वाजस-
नेयिनः समामनन्ति ॥ ३१ ॥
कुक्कुटो विकिराणाम् ॥ ३२ ॥
व्यवहितमप्यभोज्यमिति सम्बध्यते । पादाभ्यां विकीर्य कीटधा-
न्यादि ये भक्षयन्ति ते मयूरादयो विकिरास्तेषां मध्ये कुक्कुटो न भक्ष्यः ।
स्मृत्यन्तरवशात् ग्राम्यो, नाऽऽरण्यः ॥ ३२ ॥
प्लवः प्रतुदाम् ॥ ३३ ॥
तुण्डेन प्रतुद्य ये भक्षयन्ति ते दार्व्वाघाटादयः प्रतुदाः । तेषां मध्ये
प्लव एवाऽभक्ष्यः । प्लवः (३)शकटबलाख्यो बकविशेषः ॥ ३३ ॥
(४)क्रव्यादः ॥ ३४ ॥
१. म. स्मृ. ५ ५. २. आनडुहं मास० इति ख. ग. पु.
३ शकटविलाह्य इति ख पु. शकावलाख्यः इति. ग, पु शकबलाह्य इति.
घ, ङ. पुस्तकयो. । ४ एतदादि सूत्रत्रयमेकीकृतं क पु.