आपस्तम्ब धर्मसूत्र (महर्षि आपस्तम्ब - हरदत्त टीका एवं हिन्दी अनुवाद)

अभोज्यानि ] उज्ज्वलोपेते प्रथमः प्रश्नः । ९३
याव(१)द्ग्रामात्र निर्ह्रीयेते शवः तावत्तत्र न भोक्तव्यम् । आचारस्तु
धनुश्शतादार्वाक् । तत्रापि प्रदीपमारोप्य उदकुम्भं चोपनिधाय भुञ्जते
यदि (२)समानवंशं गृहं न भवति ॥ २० ॥
अप्रयतोपहतमन्नमप्रयतं न त्वभोज्यम् ॥ २१ ॥
अप्रयतेनाऽशुचिना उपहतं स्पृष्टमप्रयतं भवति । किंतु अशुद्धमप्यभोज्यं
न भवति । कः पुनरप्रयतस्याऽभोज्यस्य च विशेषः ? उच्यते—अप्रयत-
मन्नमग्नावधिश्रितमद्भिः प्रोक्षितं भस्मना मृदा वा संस्पृष्टं वाचा च
प्रशस्तं प्रयतं भवति भोज्यं च । अभोज्यं तु लशुनादि न कथञ्चि-
दपीति ॥ २१ ॥
अप्रयतेन तु शूद्रेणोपहृतमभोज्यम् ॥ २२ ॥
अप्रयतेन तु शूद्रेणोपहृतमानीयमानं न भोज्यम् , स्पृष्टमस्पृष्टं च । स्पृष्टमे-
वेत्यन्ये ॥ २२ ॥
यस्मिंश्चाऽऽन्ने केशास्स्यात् ॥ २३ ॥
तदप्यभोज्यम् । एतच्च पाकद्दशायामेव पतितेन केशेन सह यत्प-
कमन्नं तद्विषयम् । (३)पश्चात् केशसंसर्गे तु घृतप्रक्षेपादिना संस्कृतस्य
भोज्यत्वं स्मृत्यन्तरोक्तम् ॥ २३ ॥
अन्यद्वाऽमेध्यम् ॥ २४ ॥
अन्यद्वाऽमेध्यं नखादि यस्मिन्नन्ने स्यात् तदप्यभोज्यम् । इदमपि
पूर्ववत् ।
अत्र बौधायनः—
(४)'केशकीटनखरोमाखुपुरीषाणि दृष्ट्वा तावन्मात्रमन्नमुद्धृत्य शेषे
भोज्य'मिति । वसिष्ठस्तु (५)'कामं तु केश कीटानुत्सृज्याद्भिः प्रोक्ष्य
भस्मनाऽवकीर्य वाचा प्रशस्तमुपयुञ्जीते'ति ॥ २४ ॥
अमेध्यैरवमृष्टम् ॥ २५ ॥
१ ग्रामान्तं न इति क. पु.
२. समानवंशत्वं गृहाणा इति ख. पु. । समानं वंशगृहं न भवति इति क.
पुस्तकेऽपपाठः ।
३. भोजनकाले तु केशपाते घृतप्रक्षेपादिना तु संस्कृतं भोज्यम् । इति. घ. पु.
४ बौ. ध. २. १२. ६ ५ वा. ध १४ २३ उत्सृजीत इति ग. पु.