अपरोक्षानुभूति (दीपिका व हिन्दी टीका सहित)
Aparokshanubhuti with Dipika & Hindi Commentary
आदि शङ्कराचार्य द्वारा
स्रोत: खेमराज श्रीकृष्णदास / गीताप्रेस · खेमराज श्रीकृष्णदास / गीताप्रेस · 1940 (उद्गम)
पृष्ठ 80, कुल 109 में से
संदर्भ में पढ़ें( ७४ ) अपरोक्षानुभूतिः ।
रहरूपं साधनं च विधाय श्रद्धयाचार्योक्तप्रकारेण निर्गुणं
ब्रह्मैव निदिध्यासेदित्याह नित्येति स्पष्टम् ॥ १०१ ॥
भा. टी. निदिध्यासनके विना सच्चिदानन्द ब्रह्मकी प्राप्ति
नहीं होयहै इसकारण ब्रह्मज्ञानके जाननेकी इच्छा करनेवाला
बहुतकालतक मङ्गलके अर्थ निदिध्यासन करै ॥ १०१ ॥
यमोहिनियमस्त्यागो मौनंदेशश्चका-
लता ॥ आसनं मूलबंधश्च देहसाम्यं
च दृक्स्थितिः ॥ १०२ ॥ प्राणसंयमनं
चैव प्रत्याहारश्च धारणा ॥ आत्म-
ध्यानं समाधिश्च प्रोक्तान्यंगानि वै
क्रमात् ॥ १०३ ॥
सं.टी. ननु कानि तान्यंगानि यैः सह निदिध्यासनं
कर्त्तव्यमित्यपेक्षायां तानि निर्दिशति यमइति द्वाभ्याम्
उत्तानाथावुभावपि श्लोकौ ॥ १०२ ॥ १०३ ॥
भा. टी. यम, नियम, त्याग, मौन, देश, काल, आसन,
मूलबन्ध, देहसाम्य, दृक्स्थिति, प्राणसंयमन, प्रत्याहार,
धारण, आत्मध्यान, समाधि, यह सम्पूर्ण अङ्ग क्रमसे
कहे हैं ॥ १०२ ॥ १०३ ॥
सर्वं ब्रह्मेति विज्ञानादिंद्रियग्रामसंय-
मः ॥ यमोयमिति संप्रोक्तोऽभ्यसनी-
योमुहुर्मुहुः ॥ १०४ ॥ -