सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
अपरोक्षानुभूति (दीपिका व हिन्दी टीका सहित)

अपरोक्षानुभूति (दीपिका व हिन्दी टीका सहित)

Aparokshanubhuti with Dipika & Hindi Commentary

आदि शङ्कराचार्य द्वारा

स्रोत: खेमराज श्रीकृष्णदास / गीताप्रेस · खेमराज श्रीकृष्णदास / गीताप्रेस · 1940 (उद्गम)

DevanagariSanskritpublished109 पृष्ठ

पृष्ठ 75, कुल 109 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 75

संस्कृतटीका-भाषाटीकासहिता । ( ६९ ),
तिसी प्रकार सत्यस्वरूप ब्रह्मको नहीं जानके जगत्को सत्य-
रूप मानै है और फँसरहै है ॥ ९५ ॥
रज्जुरूपेपरिज्ञाते सर्पखंडंनतिष्ठति ॥
अधिष्ठानेतथाज्ञाते प्रपंचः शून्यतां
गतः ॥ ९६ ॥
सं० टी० इदानीं यदुक्तं तस्मिन्नष्टे क्वविश्वतेति तत
प्रपंचयन् पूर्वोक्तं प्रारब्धाभावं सदृष्टांतमुपसंहरति सार्द्धेन
रज्जुरूपइति स्पष्टम् ॥ ९६ ॥
भा० टी० जैसे रज्जुमें रज्जुका ज्ञान होनेसे सर्पज्ञाननहीं रहै
है तिसी प्रकार प्रपञ्चके अधिष्ठान भूत परमात्माके ज्ञान होने
पर प्रपञ्च मिथ्या मालूम होयहै ॥ ९६ ॥
देहस्यापि प्रपंचत्वात्प्रारब्धावस्थितिः
कुतः ॥ अज्ञानिजनबोधार्थं प्रारब्धं
वक्तिवै श्रुतिः ॥ ९७ ॥
सं० टी० किंच देहस्येति ननु जीवन्मुक्तस्य ज्ञानिनः
प्रारब्धाभावेसति “ अत्र ब्रह्मसमश्नुते” इत्यादिश्रुतिः
प्रारब्धं किमर्थं वक्तीति चेदुच्यते अर्द्धेन अज्ञानीति
श्रुतिः अज्ञानिजनबोधार्थं प्रारब्धं वक्तीत्यर्थः ज्ञानेन
सर्वव्यवहारकारणेऽज्ञाने नष्टेसति ज्ञानिनः कथंव्यवहार
इत्यज्ञानिभिराशंकिते प्रारब्धादिति तद्वोधार्थमिति शेषं
स्पष्टम् ॥ ९७ ॥