अमृतानुभव एवं चांगदेव पासष्टी (सन्त ज्ञानेश्वर - चिद्विलासवाद एवं अद्वैत अनुभूति सटीक)

८६ सार्थ अमृतानुभव

जें अनादीच दृश्यपणें । अनादीचि देखणें ।। हें आता काय
कोणें । रचूं जावें ॥ १५७ ॥ अवकाशेंशी गगना । स्पर्शेशी
पवना ॥ कीं दीप्तीशीं तपना । समंधु कीजे ॥ १५८ ॥ विश्व-
पणें उजिवडे । तरी विश्व देखे पुढें ॥ ना तें नाहीं तरी तेवढें ।
नाहींच देखे ॥ १५९ ॥ विश्वाचें असें नाहीं । विपायें बुडालि-
याहीं ॥ तन्ही दशा ऐशीही । देखताचि असे ॥ १६० ॥
कापुराही आधी चांदिणें । कीं तोचि न मखे तेणें ॥ तैसें केवळ
देखणें । ठायें ठावो ॥ १६१ ॥ किंबहुना ऐसें । वस्तु भलातिये
दशे ॥ देखतचि असे । आपणयातें ॥ १६२ ॥ मनोरथांचीं
देशांतरें । मनीं प्रकाशूनि नरें ॥ मग तेथें आदरें । हिंडे
जैसें ॥ १६३ ॥
कारण, परमात्मवस्तु दृश्यदर्शनरूपानें अनादीच शोभलीं आहे. मग
मग आतां दृश्य-द्रष्टा-भावाची कोणीं नवीन रचना करावयाची आहे कोठें ?
१५७. आकाशाचा अवकाशाशीं, वायूचा गतीशीं, अग्नीचे प्रकाशाशीं
वेगळें नातें कोणीं जोडावयास नको, कारण मूळचे दोन्ही एकच आहेत.
१५८. विश्वाचा प्रकाश झाला तरी निश्चयेंकरून विश्व पाहतो किंवा तें
विश्व नाहींसें झालें तरी तेवढा नाहींपणाही तो पाहतो. १५९. विश्वाची
उत्पत्ति व लय दोन्ही नाहींशीं झाल्यावर जी उरणारी स्थिति त्या स्थिति-
लाही पाहणारा तोच असतो. १६०. पांढरेपणा चंद्राच्या चांदण्याच्या
पांढरेपणानें माखलेला नाहीं तर तो स्वतःच पांढरा आहे, त्याप्रमाणें वस्तु
केवळ आपल्या ज्ञानस्वरूपानेंच आहे. १६१. फार काय वस्तु कोणत्याहि
काळीं आणि कोणत्याहि स्थळीं मनोराज्याची सृष्टि रचून त्या सृष्टीत
मनुष्य प्रेमानें हिंडतो. १६२-१६३.