प्रकरण दहावें

परी गा निवृत्तिराया । हातांतळीं सुखविलें तुया ॥ परी
निवांतचि मियां । भोगावें कीं तें ॥ १ ॥ परी महेशें सूर्या-
हातीं । दिधली तेजाची सूती ॥ तया भासा अंतर्वर्ती । जगचि
केलें ॥ २ ॥ चंद्रासी अमृत घातलें । तें तयाचि काई येतुलें ॥
कीं सिंधु मेघा दिधलें । मेघाचि भागू ॥ ३ ॥ दिवा जो
उजिडावडु । तो घराचाचि सुरवाडु ॥ गगनीं आथी पवाडु । तो
चाचि कीं ॥ ४ ॥ अगाधे ही उँचंबळती । ते चंद्रींची
ना शक्ति ॥ वसंत करी तैं होती । झाडाचे दानीं ॥५॥ म्हणोनी
हें असंवेर्य । हें दैवीकीचें औदार्य ॥ वांचूनि स्वातंत्र्य । माझें
नाहीं ॥ ६ ॥
माझ्या मस्तकावर हात ठेवून, अहो निवृत्तिराया ! आपण मला सुखी
केलें आणि तें सुख मी निवांत भोगावें; १. परंतु ईश्वराने सूर्याच्या हातांत
तेजाचे सूत्र दिलें त्याच्या प्रकाशाने सर्व जगाला प्रकाश मिळाला. २.
चंद्राला अमृत दिलें तें त्याच्या एकट्या पुरतें आहे काय ? किंवा समुद्राने
मेघांना पाणी दिलें तें त्याच्याच पुरतें काय ? ३. दिव्याचा प्रकाश दिव्या-
पुरताच नसून, तो सर्व घराला प्रकाश देतो; आकाशाचा अवकाश
त्याच्यापुरता नसून सर्व जगाला त्याचा उपयोग होतो. ४. अफाट अस-
णाऱ्या समुद्रास भरती येते. ही शक्ति चंद्राची नव्हे काय ? वसंतऋतूच्या
सामर्थ्यानें झाडें हीं पुष्पफलादि दानसमर्थ होतात. ५. म्हणून अहो
गुरुराया ! हें आपल्या दैवी संपत्तीचे अफाट औदार्य आहे. यावांचून हें
प्रतिपादन करण्याचे माझे स्वतंत्र सामर्थ्य नाहीं. ६.