सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
अगस्त्य संहिता (महर्षि अगस्त्य - पञ्चरात्र राम-उपासना एवं मन्त्र-विधान सटीक)

अगस्त्य संहिता (महर्षि अगस्त्य - पञ्चरात्र राम-उपासना एवं मन्त्र-विधान सटीक)

Agastya Samhita of Sage Agastya with Commentary

महर्षि अगस्त्य / पं. भवनाथ झा द्वारा

DevanagariSanskritpublished337 पृष्ठ

पृष्ठ 137, कुल 337 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 137

(76) अगस्त्य-संहिता
केशवस्य ततो ब्रूयान्नारायण इति स्वयम्।
माधवश्चैव गोविन्दो विष्णुश्च मधुसूदनः ।। ५६ ।।
त्रिविक्रमो वामनश्च श्रीधरो नवमः स्मृतः ।
हृषीकेशः पद्मनाभस्तथा दामोदरः प्रभुः ।। ५७ ।।
विष्णोर्द्वादशनामानि चेमानि मुनिसत्तम ।
हे मुनिश्रेष्ठ! भगवान् विष्णु के ये बारह नाम हैं- केशव, नारायण, माधव,
गोविन्द, विष्णु, मधुसूदन, त्रिविक्रम, वामन, श्रीधर, हृषीकेश, पद्मनाभ, दामोदर।
धातार्यमा च मित्रः वरुणो हंसो भगस्तथा।¹ ।। ५८ ।।
विवश्वदिन्द्रः पूषा च पर्जन्यः दशमः स्मृतः।
त्वष्टा च विष्णुरित्येवं नामानि द्वादशात्मनः ।। ५९ ।।
तन्मूर्तिपंजरन्यासोऽभिहितः परमेष्ठिना।
द्वादशात्मन् सूर्य के ये बारह नाम हैं- धाता, अर्यमा, मित्र, वरुण, हंस,
भग, विवस्वान्, इन्द्र, पूषा, पर्जन्य, त्वष्टा, विष्णु। इस प्रकार मूर्तिपंजर-न्यास
ब्रह्मा ने कहा है।
इस न्यास के मन्त्र इस प्रकार बनते हैं-
ॐ अ ॐ ॐ केशवाय द्वादशात्मने नमः। इति ललाटे
ॐ आ न रा नारायणाय धात्रे नमः। इति नाभौ
ॐ इ मो मा माधवाय अर्यम्णे नमः। इति हृदये
ॐ ई भ य गोविन्दाय मित्राय नमः। इति कण्ठे
ॐ उ ग न विष्णवे वरुणाय नमः। इति श्वासे
ॐ ऊ व मः मधुसूदनाय शोभगाय नमः। इति प्रश्वासे
ॐ ऋ ते ॐ त्रिविक्रमाय विवस्वते नमः। इति कन्धे
ॐ लृ वा रा वामनाय इन्द्राय नमः। इति ललाटे वामपार्श्वे
ॐ ए सु मा श्रीधराय पूषणे नमः। इति ललाटे दक्षिणपार्श्वे
ॐ ऐ दे य हृषीकेशाय पर्जन्याय नमः। इति ललाटे स्कन्धे
ॐ ओ वा न पद्मनाभाय त्वष्ट्रे नमः। इति ललाटे पृष्ठे
ॐ औ य मः दामोदराय विष्णवे नमः। इति ललाटे ककुदि

  1. घ. वरुणोऽहंशुभगस्तथा, क. वरुणोसोभगस्तथा।