युक्तिकल्पतरु (महाराज भोज - नौका-निर्माण, जलयान-विज्ञान, शस्त्र, दुर्ग एवं राजधर्म सटीक)

हर्षदेवस्य राज्याधिकार समय (१११३) मिताब्दात् पूर्व्वमेव राज्य-
मधिकुर्व्वता भोजदेवेन धृततया रत्नावली ( हर्षदेवात् ) प्राचीनेति
सम्यक् प्रतिभाति । 'पञ्चाशत्' इत्यादि भोजप्रबन्धोक्त श्लोके वैमत्या
भावात् नाप्यत्राप्रामाण्याशङ्का ।
“मालवाधिपतेर्भोज प्रहितैः रत्नसञ्चयैः ।
अकारयद् येन कुण्ड-योजनं कटकेश्वरे ॥”
इत्यनन्तदेवेतिवृत्त-वर्णनावसरेराजतरङ्गिणी-सप्तमतरङ्गस्थः
( १८० ) श्लोकः ।
“विष्णोः सुतेनापि धनञ्जयेन विद्वन्मनोरागनिबन्ध-हेतुः ।
आविष्कृतं मुञ्चमहीश-गोष्ठीवैदग्ध्यभाजादशरूपमेतत् ॥”
इति दशरूपकशेषांशे सरस्वती कण्ठाभरण-धृतात्
“सौजन्याम्बुनिधिः वृधप्रियगुण प्राकार धर्मद्रुमः•••••• ।
श्रीमन्मुञ्ज किमित्यमुं जनमुपस्रष्टुं दृशा नार्हति ॥”
इति श्लोकादवधार्य्यते भोजात् प्राग् मुञ्ज आसीदिति ।

• धनिका पर नामा धनञ्जयः दशरूपकनिबन्धे बहुशो रत्नावलो-
  मुदाजहार । धनञ्जयश्च मुञ्जमहीपालस्य सभास्तार आसीत् ।
  मुञ्जश्च भोजभूपात् पूर्व्वं धाराराज-सिंहासनमलञ्चकार । भोज-
  चरित-भोजप्रबन्धादिष्वेवमेवास्ति । यत्तु उइल्सन् साहेबैरुक्तं
  मुञ्जराज्यकाले हर्षदेवस्य नामापि नासीत्, किन्तु रत्नावलो आसी-
  दिति विचित्ररहस्यम् ।
  मम्मटेन काव्यप्रकाशः १३३५ ख्रीः-मिताब्दात् पूर्व्वमेव निरमायि ।
  यतः १३३५ मिताब्द-कालीनेन माधवाचार्य्येण सर्व्वदर्शनसंग्रहे पात-
  ञ्जलदर्शन-प्रस्तावे “तदुक्तं काव्यप्रकाशे” इत्यादिना काव्यप्रकाशोऽवा-
• • म, म, श्री महेशचन्द्रन्यायरत्न सि, आइ, इ, महोदय लिखित-काव्यतत्त्वप्रकाश-
  भूमिकायामेवमस्ति ।