षष्ठोऽङ्कः । ३५१

पुरुषः—

छग्गुणसंजोअदिढ़ा उवाअपरिवाडिघडिदपाशमुही।
चाणक्कणीदिरज्जू रिउसंजमणउज्जुआ जयदि ॥४॥
( षड्गुणसंयोगदृढा उपायपरिपाटीघटितपाशमुखी।
चाणक्यनीतिरज्जू रिपुसंयमनऋजुका जयति ॥४॥)

[ परिक्रम्यावलोक्य च ] एसो सो अज्जचाणक्कस्स उन्दुरएण चरेण कधिदो प्पदेसो, जहिं मए अज्जचाणक्काणत्तीए अमच्चरक्खसो प्पेक्खिदब्बो। [ विलोक्य ] कहं एसो क्खु अमच्चरक्खसो किदसीसाबगुण्ठणो इदो ज्जेब आअच्छदि। ता जाव इमेहिं जिण्णु ज्जाणपादवेहिं अववारिदसरीरो प्पेक्खामि, कहिं आसणपरिग्गहं करेदि। (एष स आर्यचाणक्यस्योन्दुरकेण चरेण कथितः प्रदेशः, यत्र मयाऽऽर्यचाणक्याज्ञप्त्याऽमात्यराक्षसः प्रेक्षितव्यः। कथमेष खल्वमात्यराक्षसः, कृतशीर्षावगुण्ठन इत एवागच्छति। तद्यावदेभिर्जीर्णोद्यानपादपैरपवारितशरीरः प्रेक्षे, कुत्रासनपरिग्रहं करोतीति। [ इति परिक्रम्य तथा स्थितः। ]

अन्वयः— षड्गुणसंयोगदृढा उपायपरिपाटीघटितपाशमुखी रिपुसंयमनऋजुका चाणक्यनीतिरज्जुः जयति ॥४॥

व्याख्या— षड्गुणसंयोगदृढा— सन्धिविग्रहायानासनद्वैधाश्रयात्मकानां षण्णां गुणानां संयोगेन संघटनाया दृढा दुर्भेद्या ( रज्जुपक्षे—) षण्णां गुणानां षड्गुणितानां रज्जूनां संयोगेन सग्रथनेन दृढा अच्छेद्या, उपायपरिपाटीघटितपाशमुखी— उपायानां सामादिचतुष्टयानां परिपाट्या क्रमसमावेशेन घटितः रचितः यः पाशः जालं स मुखे प्रान्ते यस्याः तादृशी ( रज्जुपक्षे— ) उपायानां बहुविधनैपुण्यानां परिपाट्या घटितः यः पाशः स मुखे यस्याः तादृशी, रिपुसंयमनऋजुका— रिपोः शत्रोः यत् संयमनं बन्धनं तेन ऋजुका ऋज्वी सरला, चाणक्यनीतिरज्जुः— चाणक्यस्य कौटिल्यस्य नीतिः नयः एव रज्जुः दाम सा ( रज्जुपक्षे— ) चाणक्यनीतिः इव रज्जुः बन्धनदाम, जयति— जयेन युज्यते ॥४॥

हिन्दी अनुवाद— [तदनन्तर हाथ में रस्सी लिये एक पुरुष प्रवेश करता है।]