Skip to content
SarvaKosh
ब्राह्मस्फुटसिद्धान्त (ब्रह्मगुप्त - शून्य, कुट्टक, बीजगणित एवं सम्पूर्ण २१ अध्याय सान्वय सटीक)

ब्राह्मस्फुटसिद्धान्त (ब्रह्मगुप्त - शून्य, कुट्टक, बीजगणित एवं सम्पूर्ण २१ अध्याय सान्वय सटीक)

Brahmasphuta Siddhanta of Brahmagupta with Commentary

by आचार्य ब्रह्मगुप्त

Report a copyright issue

DevanagariHindipublished737 pages

Page 605 of 737

Read in context
Page 605

( २१६ )
दिनदलविभक्तजित्त¹गुणदिनगतशेषाल्पजीव³येष्टगुणम् ।
त्रिज्यार्द्ध⁴मधिकमं⁵गुललिप्तास्त्रिग्रह²ज्यया भक्तम् ॥ ११ ॥
योन⁵चेत्या¹ द्वितया⁷ द्वितया दंगुल⁶लिप्ता स्त्रिसंगुणाष्टहतात्² ।
ज्याद्वितीय³युक्तिभक्तात्तद्वितुष⁴ वयो दरैः षड्भिः ॥ १२ ॥
व्यास वलनापर्वन¹ मेकेनेष्टेना² चार्य⁵मितरेषाम् ।
अंगुलकलाभिरेवं शशिसित⁴परिलेष³ सूत्राणाम् ॥ १३ ॥

११. (घ) १. जिन (ग) (च) (ङ) for (जित्त) २. स्त्रिगृह (च) for (स्त्रिग्रह)
(ग) ३. जीवयेषु (ङ) for (जीवयेष्ट) ४. तृज्यार्द्ध for (त्रिज्यार्द्ध)
५. मंडल for (मंगुल)
(ङ) ४. त्रिज्यार्घ for (त्रिज्यार्द्ध)
१२ (घ) १. चेत्पादित्या for (चेत्याद्वितयाद्वितया)
२. हृतात् (ग) स्त्रिव्हतात् for (हतात्)
३. द्वितय (ग) for (द्वितीय)
४. यवोदारैः (ग) यवोदरैः (ङ) for (वयोदरैः)
(ग) ५. ज्योना for (योन) १. चेज्याद्वितीयदंगुल for (चेत्या द्वितया द्वितया)
६. भक्तात् (ङ) for (भक्तात्त) ७. वितुषक for (द्वितुष)
(च) १. चेनत्यांज्या for (चेत्या) ५. ज्योना for (योन)
(ङ) ५. ज्याना for (योन) ७. द्वितीय for (द्वितयाद्वितया)
८. संगणात् for (संगुणाष्ट) २. त्रिहतात् for (हतात्)
३. ज्याद्वितययुक्ति for (ज्याद्वितीययुक्ति)
१३. (घ) १. वलनापवर्त्तन (ग) वलनाप्रवर्त्तन for (वलनापर्वन)
२. नवार्थ for (नाचार्य) (ग) न कार्यमीतरेषाम् for (नाचार्यमितरेषाम्)
३. परिलैष (ग) (च) for (परिलेष)
(च) १. पर्वत for (पर्वन) २. मेकेनेष्टेनवयं for (मेकेनेष्टेनाचार्य)
४. नित for (सित)
(ङ) १. वलनापवर्त्तन for (वलनापर्वन) २. मेकेनेष्टेन for (मेकेनेष्टेना)
५. कार्य for (चार्य)