Skip to content
SarvaKosh
ब्राह्मस्फुटसिद्धान्त (ब्रह्मगुप्त - शून्य, कुट्टक, बीजगणित एवं सम्पूर्ण २१ अध्याय सान्वय सटीक)

ब्राह्मस्फुटसिद्धान्त (ब्रह्मगुप्त - शून्य, कुट्टक, बीजगणित एवं सम्पूर्ण २१ अध्याय सान्वय सटीक)

Brahmasphuta Siddhanta of Brahmagupta with Commentary

by आचार्य ब्रह्मगुप्त

Report a copyright issue

DevanagariHindipublished737 pages

Page 544 of 737

Read in context
Page 544

( १५८ )
द्विगुणपदसैकगुणितं तत्तृहृतं भवति वर्गसंकलितम् ।
घूनसंकलितं तक्नतिरेषां समगोलकैश्चितयः ॥ २० ॥
श्रेष्ट्रीव्यवहार समाप्तः ॥
स्थूलफलं त्रिचतुर्भुजबाहुप्रतिबाहुयोगदलघातः ।
भुजयोगार्द्धचतुष्टयभुजो न घातातपदं सुक्ष्मम् ॥ २१ ॥
भुजकृत्यंतरभू हूंतहीनयुताभूर्द्विभाजिता बाधे ।
स्वाबाधावर्गोनाङ्गू ज्वर्गान्फलमवलंब ॥ २२ ॥
अविषमचतुस्रंभुजगतिभुजवधयोर्युते पदं कर्णः ।
कर्णाकृतिर्भूमुखयुतिदल व(प)र्गो नापदं लंब ॥ २३ ॥

२०. (घ) १. तत्रिहृतं (ग) तत् त्रिहृत for (तत्तृहृतं)
२. घन (ग) घनसंकलित for (घूनसंकलितं)
३. तत्कृति (ग) for (तक्नति.) ४. श्रेढी व्यवहारः for (श्रेष्ट्री व्यवहार)
(ग) ५. संलितम् for (संकलितम्)
४. वि० 'श्रेष्ट्री' से 'समाप्तः' तक यहाँ अंकित नहीं है ।
(च) १. तत्तृहृतं for (तत्तृहृतं) २. घनसंकलितं for (घूनसंकलितं)
३. तत्कृति for (तक्नति) ४. श्रेढी for (श्रेष्ट्री)
२१. (घ) १. सूक्ष्मम् (ग) for (सुक्ष्मम्)
(च) १. सूक्ष्मं for (सुक्ष्मम्)
२२. (घ) १. भूह्रंत (ग) भूह्वहीन for (भू हूंत)
२. मूलमवलंबः (ग) मूलमवलंब for (फलमवलंब)
(ग) ३. भूर्द्विभाजिता बाधे for (भूर्द्विभाजिता बाधे)
(च) १. भूह्रंत for (भू हूंत) २. मूलमवलंबः for (फलमवलंब)
२३. (घ) १. भुजगतिभुजगति (ग)भुजप्रतिभुजवधयो for (भुजगतिभुजवधयो)
२. भुजवधयोर्युतेः (ग) यु॑तेः for (भुजवधयोर्युते)
३. लंबः (ग) (च) for (लंब)
(ग) ४. चतुरस्र for (चतुस्रं)
(च) .२. र्युतेः for (र्युते)