Skip to content
SarvaKosh
ब्राह्मस्फुटसिद्धान्त (ब्रह्मगुप्त - शून्य, कुट्टक, बीजगणित एवं सम्पूर्ण २१ अध्याय सान्वय सटीक)

ब्राह्मस्फुटसिद्धान्त (ब्रह्मगुप्त - शून्य, कुट्टक, बीजगणित एवं सम्पूर्ण २१ अध्याय सान्वय सटीक)

Brahmasphuta Siddhanta of Brahmagupta with Commentary

by आचार्य ब्रह्मगुप्त

Report a copyright issue

DevanagariHindipublished737 pages

Page 497 of 737

Read in context
Page 497

( १११ )
मकरेष्टनखैः कुम्भे नखै⁴षड्विंशो ऋ॑¹शे मुनिंन्त्रिंशैः⁵ ।
पृथगश्विन्यादीनां ध्रु²वकाशैर्योगताराश्वः³ ॥ ३ ॥
ध्रु⁴वकादूनः पश्चादधिकः⁵ प्राग्वत् कृते²ऽन्यथायोगः ।
अन्यत्¹ ग्रहमेलकवत्⁶ ध्रु³वक्रान्तेर्भंविक्षेपाः ॥ ४ ॥
सौम्यादशार्क⁶विषया याम्या¹ शर²दश³भववारसासौम्याः⁵ ।
ख⁴सप्त दक्षिणाः खं सौम्याः सूर्ये त्रयोदशकाः ॥ ५ ॥
३. (घ) ४. नखर्ड्विशै for (नखषड्विंशै)
१. भ॑षे (ग) र्भषे for (ऋं॒शे)
५. मुनिंविशैः for (मुनिंन्त्रिंशैः)
२. ध्रुवकांशै (ग) (च) for (ध्रुवकाशै)
(ग) ३. स्वैः for (श्वः)
(च) १. भ॑षे (ऋ॑षे) for (ऋं॒शे)
५. मुनिंन्त्रिंशैः ॥३०७॥ for (मुनिंन्त्रिंशैः)
३. योगताराश्वैः for (योगताराश्वः)
(क) १. भषे for (ऋं॒शे) २. कांशै for (काशै) ३. च्राष्ट for (श्वः)
४. (घ) २. प्राग्वत्कृतेन्यथायोगः (ग) प्राग्वत्कृतेऽथायोगः for (प्राग्वत्कृतेऽन्यथायोगः)
३. ध्रुववक्रान्तेर्भ for (ध्रुवक्रान्तेर्भ)
(ग) ४. दूने for (दूनः)
५. दधिके for (दधिकः)
१. अन्यद्ग्रहमेलकवद्दध्रुववक्रान्तेर्भंविक्षेपः for (अन्यत् ग्रहमेलकवत् ध्रुवक्रान्ते-
र्भंविक्षेपाः)
(च) २. अवग्रहचिह्नंलुप्त १. अन्यद्ग्रह for (अन्यत्ग्रह)
३. ध्रुववक्रांन्ते for (ध्रुवक्रान्ते) ६. विसर्गलुप्त
५. (घ) ४. षं (ग) खं for (ख)
(ग) १. याम्याः for (याम्या)
२. ३. शरदिग्भववारसाः for (शरदशभववारसा)
५. सौम्यीं for (सौम्याः)
(च) ६. दशाकं for (दशार्क) ४. खंसप्त for (खसप्त)
(क) १. याम्याः for (याम्या) २. सर for (शर) ३. दिग् for (दश)
४. खं for (ख)