Skip to content
SarvaKosh
ब्राह्मस्फुटसिद्धान्त (ब्रह्मगुप्त - शून्य, कुट्टक, बीजगणित एवं सम्पूर्ण २१ अध्याय सान्वय सटीक)

ब्राह्मस्फुटसिद्धान्त (ब्रह्मगुप्त - शून्य, कुट्टक, बीजगणित एवं सम्पूर्ण २१ अध्याय सान्वय सटीक)

Brahmasphuta Siddhanta of Brahmagupta with Commentary

by आचार्य ब्रह्मगुप्त

Report a copyright issue

DevanagariHindipublished737 pages

Page 468 of 737

Read in context
Page 468

( ८२ )
²ग्रासात्कालः ³प्राग्वत्स्पष्टस्थितिद्लगुणो ⁴सकृद्द्रुक्तः ।
स्फुटविक्षेप¹हृ⁵तस्थितिदलेन ⁶शोध्यः स्थितिदलात्⁷स्वात् ॥ १६ ॥
वलनादिशिव²दन्यत् ग्रहणं ¹तैक्ष्णाद्वे³वरनादेश्यम् ।
द्वादशभागादूनं स्वच्छत्वात्षोडशादिदे ॥ २० ॥
न ¹स्फुटमार्यभटादिष्टर्कग्रहणं यतस्ततः ²स्पष्टम् ।
शंकुज्यया कृतं लघु लघुतरमेवं ³रविग्रहणम् ॥ २१ ॥
लग्नात्तिरराशी¹नोदप²क्रमक्षांशयुतिविशेषोनात् ।
⁶भतृतया ³तज्ज्या भक्ता त्रिज्यार्द्धं⁴ कृतिः ३६७३२२५ फलेने⁵हृता ॥२२॥

१६. (घ) १. विक्षेकृत (ग) विक्षेपकृतः for (विक्षेपहृत)
(ग) २. आसात्कालः (क) आसीत्कालः for (ग्रासात्कालः)
३. शशिवत् (क) स्पर्शवन् for (प्राग्वत्)
(क) ४. स्सकृद्द्रुक्तः for (सकृद्द्रुक्तः)
५. कृत (च) for (हृत)
६. सोध्यः for (शोध्यः)
७. स्यात् for (स्वात्)
२०. (घ) १. तैक्ष्ण्याद्वेवरनादेश्यम् (ग) (क) (च) for (तैक्ष्णाद्वे वरनादेश्यम्)
(ग) २. वदन्यग्रहणम् (क) वदन्यद्ग्रहणम् for (वदन्यत् ग्रहणम्)
३. दिंदोः (क) for (दिदे)
२१. (घ) १. भटादिष्वर्कं (ग) for (भटादिष्टर्कं)
(ग) २. तत्स्पष्टम् (क) ततः स्पृष्टम् for (ततः स्पष्टम्)
(क) ३. रवेग्र्रहणम् for (रविग्रहणम्)
(च) १. भटादिष्वर्कग्रहणं for (भटादिष्टर्कग्रहणं)
२२. (घ) १. हींदप for (हीनादप)
२. क्रमाक्षांश (ग) (क) (च) for (क्रमक्षांश)
३. तज्या for (तज्ज्या) (ग) ज्याच्छेदस्त्रिज्या (क) ज्ज्याच्छेदस्त्रिज्या for
(भतृतया तज्ज्या)
४. त्रिज्यार्धकृतिः (ग) र्द्धंकृते २६७३२२५ (क) कृतेः for (त्रिज्यार्द्धं कृतिः)
५. हता (क) for (हृता)
(ग) ६. भत्रितया (क) for (भतृतया)
(च) ६. भत्रीतया for (भतृतया) ३ तज्या for (तज्ज्या)
४. त्रिज्यार्द्धकृतिः for (त्रिज्यार्द्धंकृतिः)