ब्राह्मस्फुटसिद्धान्त (ब्रह्मगुप्त - शून्य, कुट्टक, बीजगणित एवं सम्पूर्ण २१ अध्याय सान्वय सटीक)

( २३ )
५
॥ श्रीगणेशायनमः ॥
यस्मान्न मध्य⁴तुल्यः प्रतिदिवसं दृश्यते ग्रहो भगणे ।
तस्माद्¹ कल्पकरं वक्ष्ये³ मध्यस्फुट²करणम् ॥ १ ॥
अर्धज्याभूयमला मुनियमवेदा वसुऽनलषट्का² ।
रसकृतवसवः शशिपंचखेन्दवश्चन्द्रशरसूर्याः³ ॥ २ ॥
षटुदधि⁵मनवो भूवा³ग्निरसशशांका मुनींद⁴वसुचन्द्राः⁶ ।
इन्दुन्वनन्दचन्द्रा रसतिथय¹ यमला² रवित्रियमाः ॥ ३ ॥

१. (घ) १. सस्माह for (तस्माद्) (ग) तस्माहक् तुल्यकरं (क) तस्माहक् तुल्यकरं
for (तस्माद्कल्पकरम्)
२. स्फुटं for (स्फुट) (ग) स्फुटीकरणम् (क) स्फुटीकरणम् for (स्फुटकरणम्)
(ग) ३. वक्षे for (वक्ष्ये)
(क) ४. मध्यम for (मध्य)
(ख) १. तस्माहक् तुल्यकरं for (तस्माद् कल्पकरं)
२. स्फुटीकरणम् for (स्फुटकरणम्)
(च) ५. "मंगलसूचक शब्द" लुप्त है !
१. तस्मात् ह for (तस्माद्) २ स्फुटं for (स्फुट)
२. (घ) १. मनुयमला for (भूयमला (ग) (क) अर्धज्यामनुयमला for (अर्धज्या-
भूयमला)
२. वसुज्वलखट्काः (ग) (क) वसुज्वलनषट्काः for (वसुऽनलखट्का)
(ख) १. अर्धज्यामनुयमला for (अर्धज्याभूयमला)
२. वसुज्वलनषट्काः for (वसुऽनलखट्का)
३. चन्द्रमसूर्या for (चन्द्रशरसूर्याः)
(च) १. अर्द्धज्यामनुयमला for (अर्धज्याभूयमाला)
२. वसुज्वलनषट्काः for (वसुऽनलषट्का)
३. (घ) १. तिथिय for (तिथय) (ग) (क) रसतिथि (ख) रसतिथि for (रसतिथय)
२. यम्नाः for (यमाः) (ख) for (यमाः)
(ग) ३. भूताग्नि (क) (ख) (च) for (भूवाग्नि)
४. मुनींदु (क) (ख) (च) for (मुनींद)
(क) ५. षडवब्धि for (षटुदधि)
६. चन्द्रा for (चन्द्राः)
(ख) ७. चन्द्राः for (चन्द्रा) (च) १. तिथि for (तिथय)