वेद स्वरूप विमर्श (स्वामी करपात्री जी महाराज - अपौरुषेय वेद-प्रामाण्य एवं वैदिक समन्वय)

४०६ वेदपौरुषेयत्वविमर्शः
नार्षज्ञानेनानन्तानन्तशब्दापशब्दनिष्ठधर्मोधर्मजनकत्वं लक्षैकचक्षु-
ष्काः पश्यन्ति ।
यथा विज्ञाने जायमाने तत्प्रामाण्यं स्वत एव गृह्यते, यथा वा आत्मनि
अहं वा नाहं वेति न सन्दिग्धे, न च नाहमिति विपर्यस्यति, स्वप्रकाश-
त्वादेव, तथैव श्रुतिस्मृतिलक्षण आगमोऽनादिशिष्टपरम्परया प्राप्तत्वा-
दसन्दिग्धविपर्यस्ततया बोधजनकत्वादपौरुषेयत्वतन्मूलकत्वाभ्याञ्चा-
पास्तसमस्तपुंदोषतया स्वतः प्रमाणमेव ।
किं बहुना श्रुतिस्मृत्यनपेक्ष्यापि आप्तानामृषीणां वचनबलादेव जन-
साधारणस्य हिंसाव्यभिचारादौ पापबुद्धिः, दानयज्ञपरोपकारादौ
धर्मबुद्धिर्दृढमूला । तदुक्तम्-
'इदं पुण्यमिदं पापमित्येतस्मिन् पदद्वये ।
आचाण्डालं मनुष्याणामल्पं शास्त्रप्रयोजनम् ॥
( वा. प. ब्र. का. ४० )
किमु वक्तव्यमनाद्यपौरुषेयमन्त्रब्राह्मणात्मकवेदतच्चरणाश्रितार्ष-
ग्रन्थानामपास्तसमस्तशंकाकलङ्कपङ्कानां शास्त्राणां प्रामाण्यस्वतस्त्वे ।
हस्तस्पर्शादिना मार्गमनुमाय विषमे पथि धावतोऽन्धस्येव तर्कप्रधानस्य
विनिपातो न दुर्लभः । तस्मादेव शिष्टैस्तत्रागममाश्रित्यैव शब्दानुशासन-
मारभ्यते । तदुक्तम्-
'तस्मादकृतकं शास्त्रं स्मृतिञ्च सनिवन्धनाम् ।
आश्रित्यारभ्यते शिष्टैः शब्दानामनुशासनम् ॥'
वैयाकरणैर्वेदानामकृतकत्वेनापौरुषेयत्वमेवाभ्युपेयते ।
'न जात्वकृतकं कश्चिदागमं प्रतिपद्यते ।
बीजं सर्वागमापाये त्रय्येवातो व्यवस्थिता ॥'
[L