ब्राह्मस्फुटसिद्धान्त (ब्रह्मगुप्त - शून्य, कुट्टक, बीजगणित एवं सम्पूर्ण २१ अध्याय सान्वय सटीक)

( ३३० )
तस्मत्¹पृथक् स्थितादपि² शीघ्रोच्चाह्वितशोधिताच्चफलेन⁴ ।
सकलेन⁵ संस्कृतो मृदुफल⁶स्फुटो जायते स्पष्टः ॥ ४१ ॥
भागीकृतचलकेन्द्र¹त्रिगुणो॑श्²चचुर्युद्धृते³ फलं पिंडा⁴ ।
षडांशधिकेन⁵ चक्राद्विशुद्धशेषे⁶ तथैव⁷ स्यात् ॥ ४२ ॥
पिंडांतरेण गुणितं¹ शार्कं² खायुद्धृत³क्रमं⁴ देयम् ।
उत्क्रमविधौ⁵ विशोध्यं गतपिंडे⁶ शीघ्रफलमेत्⁷ ॥ ४३ ॥
पिंडतवि¹ विकराणं गुणौ² यदाद्येन पिंडके³ ततः ।
यल्लभ्यते⁴ खवेदैस्तदेव फलमत्र बोद्ध्यम्⁵ ॥ ४४ ॥
पिंडे चतुर्दशे¹ विश्वपिंडगुणितान्²मखोद्धृताद्धि³ कलात् ।
लब्धेन विश्वपिंडो रहितः शेषं फलं भवति ॥ ४५ ॥

४१. (ङ) १. तस्मात् for (तस्मत्)    २. सितादि for (स्थितादपि)
४. विवर्जितात् (स्फुटकेन्द्रम्) for (आह्वषितशोधिताच्च फलेन)
५. तस्मात् शीघ्र फलेन संस्कृतः for (सकलेन संस्कृतो)
६. 'मृदुफल' पद लुप्त है।
४२. (ङ) १. केन्द्रे for (केन्द्र)    २. त्रिगुणो for (त्रिगुणोश्)
३. खाग्न्युद्धृते for (च युद्धृते)    ४. पिंडः for (पिंडा)
५. षडाद्यधिके for (षडाशधिकेन)
६. विशोध्य for (विशुद्ध)    ७. शेषेण for (शेषे)
८. पिंडः for (तथैव)
४३. (ङ) १. गुणिते for (गुणितं)    २. शेषे for (शार्कं)
३. खाब्ध्युद्धृते for (खायुद्धृत)    ४. क्रमाद्देयम् for (क्रमंदेयम्)
५. विधौ for (विधो)    ६. पिंडे for (पिंडे)
७. मेतत् for (मेत्)
४४. (ङ) १. पिंडाभावे for (पिंडतवि)    विकलं for (विकराणं)
२. गुणयेदाद्येन for (गुणौ यदाद्येन)
३. पिंडकेन for (पिंडके)    ४. गण्यंतेतु for (यल्लभ्यते)
५. बोद्धव्यम् for (बोद्ध्यम्)
४५. (ङ) १. चतुर्दश for (चतुर्दशे)    २. विश्वैर्गुणिते for (विश्वपिंडगुणितान्)
३. नखोद्धृते विकलाः for (मखोद्धृताद्धि कलात्)