Skip to content
SarvaKosh
ब्राह्मस्फुटसिद्धान्त (ब्रह्मगुप्त - शून्य, कुट्टक, बीजगणित एवं सम्पूर्ण २१ अध्याय सान्वय सटीक)

ब्राह्मस्फुटसिद्धान्त (ब्रह्मगुप्त - शून्य, कुट्टक, बीजगणित एवं सम्पूर्ण २१ अध्याय सान्वय सटीक)

Brahmasphuta Siddhanta of Brahmagupta with Commentary

by आचार्य ब्रह्मगुप्त

Report a copyright issue

DevanagariHindipublished737 pages

Page 565 of 737

Read in context
Page 565

( १७६ )
इष्टभगोने¹ भूदिनशेषैर्भगणैः क्रतो² मध्यः ।
अनुलोगमगो विलोमो भवति विलोमोऽनुलोमगतिः³ ॥ ३६ ॥
द्युगुणेन² कुदिनशेषैरनुलोमगो³ विलोमगतिः ।
भवति विलोमो मध्योरनुलोमगो² वाकृतः प्राग्वत्⁴ ॥ ४० ॥
कल्पदिनसप्तकवधात् कल्पगताहर्गणोनकच्छेषात्² ।
सप्तहृता¹ दिनवारः शेषं³ शन्यादिको भवति ॥ ४१ ॥
व्यतीपातं³ वैधृत्यान्यर्कं⁴ चंद्रभगणयुताद्विसंगुणिता¹ ।
गुरूवर्षाण्याश्चा युजा द्वादशगुणिताः² गुरोर्भगणाः ॥ ४२ ॥
स्वोच्चग्रहयुगभगणा विशेषिता²स्वोच्चनीचपरिवर्ताः ।
भगणांतरं वियोगा¹ कार्यास्त्रैराशिकेन गताः ॥ ४३ ॥

३६. (घ) १. इष्टभगणोन (ग) (च) for (इष्टभगोन)
२. कृतोग्रहो मध्यः for (क्रतोमध्यः)
३. लोमोऽनुलोमगतिः (ग) तिलोमोऽनुलोमगतिः for (विलोमोऽनुलोमगतिः)
(च) २. क्रतो ग्रहोमध्या for (क्रतोमध्यः)
४०. (घ) १. द्युगणेन (ग) (च) for (द्युगुणेन)
२. मध्योऽनुलोमगो (ग) मध्योनुलोमगो for (मध्योरनुलोमगो)
(ग) ३. शेषैर्भगणै for (शेषैरनुलोमगो) ४. प्रग्वत् for (प्राग्वत्)
(च) २. मध्योऽनुलोमगो for (मध्योरनुलोमगो)
४१. (घ) १. सप्तहृताहिनवारः (ग) सप्तहृतादिनवारः for (सप्तहृतादिनवारः)
(ग) २. हर्गणो for (हर्गणो) ३. शेषः for (शेषं)
(च) १. सप्तहृताहिनवारः for (सप्तहृतादिनवारः)
४१. (घ) १. संगुणिताः (ग) (च) for (संगुणिता)
२. गुणिता गुरोर्भगणाः (ग) for (गुणिताः)
(ग) ३. व्यतीपात for (व्यतीपात) ४. भगणा for (भगण)
(च) ५. वैधृत्यान्यर्कं for (वैधृत्यान्यर्क) २. गुणिता for (गुणिताः)
४३. (घ) १. द्वियोगाः (ग) (च) द्वियोगा for (वियोगा)
(ग) २. विशेषिताः for (विशेषिता)