ब्राह्मस्फुटसिद्धान्त (ब्रह्मगुप्त - शून्य, कुट्टक, बीजगणित एवं सम्पूर्ण २१ अध्याय सान्वय सटीक)
Brahmasphuta Siddhanta of Brahmagupta with Commentary
by आचार्य ब्रह्मगुप्त
Page 536 of 737
Read in context( १५० )
नाचोच्चवृत्तमध्यस्य गोलबाह्येन नामकृतमुच्चम् ।
तस्थो न भवत्युच्चो यतस्ततो वेत्ति नोच्चमपि ॥ ५२ ॥
अन्या विक्षेपकला मंदान्यत्वात्फलाधिकाः स्पष्टाः ।
यस्मान्माहायुगादौ न राहुमंदाः स्फुटात्तस्मात् ॥ ५३ ॥
परमालाब्दमिथुनांते द्यु रात्रि नाड्योर्कगतिवशाहतवः ।
नायनयुगमनवशात् स्थिरमयी तद्वितयमपि तस्मात् ॥ ५४ ॥
तद्युगवधो महायुगमुक्तं श्रीषेणविष्णुचन्द्राद्यैः ।
तत्स्थुलं दृग्लिप्ता माहायुगादौ ग्रहेषु यतः ॥ ५५ ॥
कदिनादौ स्मृतियुक्तं ग्रहभोत्पर्तिदिनक्षये प्रलयः ।
तान्यपि बहूनि यस्मान्महायुगेऽतो प्रसिद्धमिदम् ॥ ५६ ॥
५२. (घ) १. नीचोच्च (ग) नीचोच्चावृत्त for (नाचोच्चवृत्त)
२. तास्था for (तस्थो)
(च) १. नीचोच्च for (नाचोच्च)
५३. (घ) १. फलाधिका (च) for (फलाधिकाः)
२. महा (ग) (च) for (माहा)
३. स्फुटाः तस्मात् (ग) स्फुटास्तस्मात् for (स्फुटात्तस्मात्)
(च) ३. स्फुटाः तस्मात् for (स्फुटात्तस्मात्)
५४. (घ) १. परमाल्पा (ग) परिमाल्पा for (परमालाब्द)
२. स्थिरमय (ग) for (स्थिरमयी)
(ग) ३. न द्वितयमपि for (तद्वितयमपि)
(च) १. परमाल्पाब्द for (परमालाब्द) २. स्थिरमपि for (स्थिरमयी)
५५. (घ) १. स्थूलं (ग) for (स्थुलं) २. महा for (माहा)
(ग) ३. मयाहायुग for (महायुग)
(च) ३. तत्स्थूलं for (तत्स्थुलं) २. महायुगादौ for (माहायुगादौ)
५६. (घ) १. स्मृतिषुक्तं (ग) स्मृतिषूक्तं for (स्मृतियुक्तं)
२. बहूनि (ग) for (बहूनि)
(ग) ३. पत्तिर्दिनेक्षये for (पर्तिदिनक्षये) ४. युगेतो for (युगेऽतो)
(च) १. स्मृतिषूक्तं for (स्मृतियुक्तं)
३. ग्रहभोत्पत्तिर्दिनक्षये for (ग्रहभोत्पर्तिदिनक्षये)