ब्राह्मस्फुटसिद्धान्त (ब्रह्मगुप्त - शून्य, कुट्टक, बीजगणित एवं सम्पूर्ण २१ अध्याय सान्वय सटीक)

( १४८ )
स्वयमेव नामय¹ कृतमार्यभटेन स्फुटं स्वगणितस्य ।
सिद्धां²तदस्फुटत्वं ग्रहणादीनां³ विसंवदति⁴ ॥ ४२ ॥
जानात्येकमपि¹ यतो नार्य⁴भटोगणितकाल⁵गोलानाम् ।
न मया प्रोक्तो²नि ततः पृथक् पृथक् दुषणात्येषाम्³ ॥ ४३ ॥
आर्यभटदुषणानां¹ संख्या वक्तुं न शक्यते यस्मात् ।
तस्मादयमुद्दे²श्यो बुद्धिमतान्यानि योज्यानि ॥ ४४ ॥
कालांतरेण³ दोषा येन्यैः प्रोक्ता न ते मयाभिहिताः ।
किं ते दूष्येष्वथ दूषकेषु⁴ कोशोऽत्र पेयः स्थात्² ॥ ४५ ॥
श्रीषेणविष्णुचन्द्रप्रद्युम्नार्यभटलाटसिंहानाम् ।
ग्रहणादिविसंवादात् प्रतिदिवसं सिद्धमकृत्वम्¹ ॥ ४६ ॥

४२. (घ) १. यत्कृत (ग) (च) for (यकृत)
२. सिद्धं (ग) (च) for (सिद्धांत)
३. ग्रहणादीनां (च) for (ग्रहणादीनां)
४. विसंवादात् (च) for (विसंवदति)
४३. (घ) १. जातात्येकमपि (च) for (जानात्येकमपि)
२. प्रोक्तानि (ग) for (प्रोक्तोनि)
३. पृथग्दूषणान्येषाम् (ग) पृथग्दूषणान्येषाम् for (पृथक्दुषणात्येषाम्)
(ग) ४. तार्य for (नार्य)
५. काकाल for (काल)
(च) ३. पृथग्दूषणान्येषां for (पृथक्दुषणात्येषाम्)
४४. (घ) १. दूषणानां (ग) पूषणानां for (दुषणानां)
२. मुद्देशो (ग) (च) for (मुद्देश्यो)
(च) १. दूषणानां for (दुषणानां)
४५. (घ) १. दूष्येद्यय (ग) दूष्येप्यथ for (दूष्येष्वथ)
२. स्यात् (च) for (स्थात्)
(ग) ३. कालानांतरेण for (कालांतरेण)
४. दूबकेषु for (दूषकेषु)
(च) १. दूष्येष्वय for (दूष्येष्वथ)
४६. (ग) १. सिद्धमकृत्वम् for (सिद्धमकृत्वम्)
(च) १. मक्रत्वं for (मकृत्वम्)